Ponticola eurycephalus

Ponticola eurycephalus, yaygın adıyla Kocabaş Kayabalığı veya Mantar Keler, Gobiidae (Keler Balıkları) familyasına ait, Karadeniz'in kuzeyine endemik bir türdür.

Taksonomik Sınıflandırma

SeviyeSınıflandırma AdıAçıklamaÂlem (Kingdom)Animalia (Hayvanlar)Şube (Phylum)Chordata (Kordalılar)Aile (Family)Gobiidae (Keler Balıkları)Vantuz benzeri karın yüzgecine sahip balıklar.Cins (Genus)PonticolaEski adı: NeogobiusTür (Species)Ponticola eurycephalusTürkçe'de Kocabaş Kayabalığı olarak bilinir.

Genel Özellikler ve Ekoloji

• Fiziksel Özellikler: Orta büyüklükte bir keler türü olup, maksimum uzunluğu 20 cm TL (Toplam Uzunluk) civarındadır.
• Ayırt Edici Özellikler: Kafası görece geniştir ("kocabaş" adının kaynağı). Başın arkasından anüse kadar olan bölgeyi tamamen sikloid (çembersi) pullar kaplar. Diğer bazı keler türlerinin aksine, birinci sırt yüzgecinin arka kısmında belirgin siyah bir leke bulunmaz.
• Habitat ve Dağılım:
• Anavatanı: Karadeniz'in kuzeyi ve kuzeybatı kıyıları. Bulgaristan'dan Kırım'a kadar olan kıyı şeridinde yayılım gösterir.
• Yaşam Alanı: Çoğunlukla deniz ve acı suları tercih eder. Kıyılara yakın sığ habitatlarda, özellikle kayalık zeminler veya batık ağaçlar ve kütükler gibi sert substratlarla ilişkilendirilir. Tuna Nehri deltasında tatlı sulara girdiği bilinmektedir.
• Beslenme ve Üreme:
• Beslenme: Diyetinin büyük bir kısmını kabuklular (crustaceans) oluşturur.
• Üreme: Cinsel olgunluğa yaklaşık 2 yaşında ulaşır. Üreme mevsimi genellikle Aralık ve Nisan ayları arasındadır. Dişiler bir üreme sezonunda birden çok kez yumurta bırakabilir (çoklu yumurtlama).
• Davranış: Bentik (dipte yaşayan) bir türdür ve tabanla yakın ilişki içindedir.

Ticari Durum ve İnsan Sağlığı

• Ticari Değer: Yerel balıkçılıkta avlanma hedefi olabilir, ancak küresel veya büyük ölçekli ticari bir önemi bulunmamaktadır.
• Zehirlilik Durumu: Ponticola eurycephalus insanlar için zararsızdır. Zehirli dikenlere veya toksik maddelere sahip olduğuna dair herhangi bir bilimsel kayıt yoktur.
• Korunma Durumu: IUCN Kırmızı Listesi'nde, Karadeniz havzasında nispeten geniş bir dağılımı olduğu varsayıldığından En Az Endişe Veren (Least Concern - LC) kategorisinde sınıflandırılmıştır (Son değerlendirme: Ocak 2023).

Kaynak: Ahmet Taşçı – Yaban Hayatı Bilimcisi (IUCN, FishBase ve Ponto-Kaspian araştırmalarından derlenmiştir)

Fotoğraf: https://www.inaturalist.org/photos/247663443