Quercus trojana subsp. yaltirikii

Quercus trojana subsp. yaltirikii, kayıngiller (Fagaceae) familyasından Makedonya meşesinin Anadolu’dan tanımlanmış bir alt türüdür. Alt tür adı, Türk orman botaniğine önemli katkılar yapmış dendrolog Faik Yaltırık’ı onurlandırmak üzere verilmiştir. Taksonomik değerlendirmesi kaynaklara göre farklılık gösterebilir.

Quercus trojana, yarı her dem yeşil ya da kışın yapraklarını geç döken, çoğu zaman küçük ağaç veya çalı formunda gelişen bir meşe türüdür. Yaprakları sert, parlak, dar dikdörtgenimsi ve kenarları düzenli, sivri dişlidir; bu görünüşüyle kestane yapraklarını küçültülmüş haliyle andırır. Meşelerde olduğu gibi erkek çiçekler sarkık kediciklerde, dişi çiçekler ise küçük gruplar halinde bulunur ve rüzgârla tozlaşır. Meyvesi, kiremit gibi dizilmiş pullardan oluşan bir kadehe oturan palamuttur; bu grupta palamutlar genellikle ikinci yılda olgunlaşır.

Bu meşeler kurak ve sıcak yazlara dayanıklıdır; kalkerli ya da taşlı topraklarda, kuru yamaçlarda, diğer meşe türleri ve kızılçam ya da karaçam gibi ağaçlarla birlikte açık orman ve çalılıklar oluşturur. Meşe toplulukları çok sayıda böcek, kuş ve memeli için yaşam alanı sağlar; palamutlar yaban domuzu, alakarga ve kemirgenler gibi hayvanlar için önemli bir besin kaynağıdır.

Türün yayılış alanı Güney İtalya, Balkanlar ve Batı Anadolu’yu kapsar. Bu alt tür Anadolu’daki popülasyonlara karşılık gelir ve Türkiye’nin batı kesimlerine özgü bir takson olarak değerlendirilir. Sınırlı yayılışı nedeniyle bu tür taksonların yaşam alanlarının korunması önem taşır. Meşe odunu geleneksel olarak yakacak, kömür ve yapı malzemesi olarak değerlendirilmiş, meşelik alanlar hayvan otlatmasında da kullanılmıştır.