İçeriğe geç
Türkiye Yaban Hayatı

Quercus trojana subsp. trojana

Quercus trojana subsp. trojana


Quercus trojana subsp. trojana, kayıngiller (Fagaceae) familyasından, Türkçede Makedonya meşesi olarak bilinen türün tipik alt türüdür. Yarı yaprak döken, genellikle küçük bir ağaç ya da çalı formunda görülen, 15 metreye kadar boylanabilen bir meşedir.

Yaprakları küçük, uzunca ve sert yapılıdır; kenarları düzenli, kısa ve sivri uçlu dişlerle çevrilidir. Üst yüzü parlak yeşil, alt yüzü daha açık renklidir. Yapraklar kışın uzun süre dalda kalabilir. Palamutları ikinci yılda olgunlaşır ve kadehi uzun, içe doğru kıvrık pullarla kaplıdır.

Quercus cinsinin üyeleri gibi bu bitki de tek evcikli ve rüzgârla tozlaşan bir ağaçtır. İlkbaharda yapraklanmayla birlikte sarımsı yeşil, sarkık erkek çiçek kurulları (kediciklik) ve göze çarpmayan küçük dişi çiçekler oluşur. Meyvesi, tabanı pullu bir kadehle sarılmış tek tohumlu bir kuru meyve olan palamuttur. Palamutlar sincaplar, alakargalar, yaban domuzları ve pek çok kemirgen için önemli bir besin kaynağıdır; hayvanların palamutları saklaması aynı zamanda tohumların yayılmasına yardım eder.

Bu meşe kurak ve sıcak yazlara, taşlık ve kalkerli topraklara dayanıklıdır. Tepelik alanlarda, kuru yamaçlarda ve diğer meşe türleriyle karışık kuru ormanlarda yetişir. Otlatmanın yoğun olduğu yerlerde çoğunlukla bodur çalılıklar oluşturur.

Meşeler, kökleri aracılığıyla toprak mantarlarıyla ektomikoriza ilişkisi kurar ve bu sayede besin ve su alımını kolaylaştırır. Gövde, dal ve yaprakları çok sayıda böcek türüne, özellikle gal (mazı) oluşturan arılara, kelebek tırtıllarına ve odun böceklerine yaşam alanı sağlar. Bu nedenle meşe ormanları biyolojik çeşitlilik bakımından en zengin ılıman orman tipleri arasında sayılır. Odunu sert ve dayanıklı olduğundan tarih boyunca yapı, mobilya, fıçı ve yakacak olarak kullanılmış, kabuğu ve palamut kadehleri tabaklamada değerlendirilmiştir.

Türün yayılış alanı İtalya'nın güneyi, Balkanlar ve Batı Anadolu'yu kapsar. Türkiye'de tipik alt tür özellikle Batı Anadolu'nun kuru meşe ormanlarında bulunur; adı da antik Truva bölgesine göndermedir.

Yorumlar

Yorumları görüntüle

Yorum yapabilmek için giriş yapmanız gerekmektedir. Giriş yap