Quercus pubescens

Quercus pubescens, kayıngiller (Fagaceae) familyasından, Türkçede tüylü meşe olarak bilinen yaprak döken bir meşe türüdür. Genellikle 10–20 metre boylanabilen küçük ya da orta boylu bir ağaçtır; kurak ve sığ topraklarda çoğu zaman çalı formunda kalır.

Adını genç sürgünlerinin, yaprak saplarının ve yaprak alt yüzünün sık, kadifemsi tüylerle kaplı olmasından alır. Yaprakları değişken biçimli olup sığ ya da orta derinlikte loplara bölünmüştür. Palamutları kısa saplı ya da sapsızdır ve kadehi sık, basık, tüylü pullarla örtülüdür. Kurumuş yapraklar kış boyunca dalda kalabilir.

Quercus cinsinin üyeleri gibi bu bitki de tek evcikli ve rüzgârla tozlaşan bir ağaçtır. İlkbaharda yapraklanmayla birlikte sarımsı yeşil, sarkık erkek çiçek kurulları (kediciklik) ve göze çarpmayan küçük dişi çiçekler oluşur. Meyvesi, tabanı pullu bir kadehle sarılmış tek tohumlu bir kuru meyve olan palamuttur. Palamutlar sincaplar, alakargalar, yaban domuzları ve pek çok kemirgen için önemli bir besin kaynağıdır; hayvanların palamutları saklaması aynı zamanda tohumların yayılmasına yardım eder.

Tüylü meşe sıcak ve kurak yazlara dayanıklı, ışık isteyen bir türdür. Özellikle kalkerli, sığ ve taşlık topraklarda, güneye bakan yamaçlarda, kuru meşe ormanlarında ve çalılıklarda yetişir. Akdeniz ikliminin orman kuşağıyla ılıman yaprak döken ormanlar arasındaki geçiş alanlarında yaygındır.

Meşeler, kökleri aracılığıyla toprak mantarlarıyla ektomikoriza ilişkisi kurar ve bu sayede besin ve su alımını kolaylaştırır. Gövde, dal ve yaprakları çok sayıda böcek türüne, özellikle gal (mazı) oluşturan arılara, kelebek tırtıllarına ve odun böceklerine yaşam alanı sağlar. Bu nedenle meşe ormanları biyolojik çeşitlilik bakımından en zengin ılıman orman tipleri arasında sayılır. Odunu sert ve dayanıklı olduğundan tarih boyunca yapı, mobilya, fıçı ve yakacak olarak kullanılmış, kabuğu ve palamut kadehleri tabaklamada değerlendirilmiştir.

Türün yayılış alanı Güney ve Orta Avrupa'dan Kırım, Kafkasya ve Anadolu'ya kadar uzanır. Türkiye'de özellikle Trakya, Marmara ve Batı Anadolu'nun kuru ormanlarında yaygın olarak bulunur.