Uvarovistia zebra (Uvarov, 1916)

Uvarovistia zebra, çalı çekirgeleri ailesine (Tettigoniidae) bağlı, iri yapılı ve uçamayan bir çalı çekirgesidir. Tür adı, vücudundaki zebrayı andıran açık ve koyu enine bantlara işaret eder. Kafkasya, Doğu Anadolu ve İran'ın dağlık bölgelerinde yayılış gösterir.

Uvarovistia cinsi, Doğu Anadolu, Kafkasya ve İran'ın dağlık bölgelerinde yayılış gösteren, iri yapılı ve uçamayan çalı çekirgelerinden oluşur. Cinsin adı, düz kanatlılar sistematiğinin önde gelen isimlerinden Boris Uvarov'a ithaf edilmiştir. Bu cinsin üyeleri kalın gövdeli, kanatları kısalmış hayvanlardır; ön göğüs kalkanları (pronotum) gelişkindir ve vücutlarında çoğu zaman belirgin açık-koyu bant ya da lekeler bulunur.

Uvarovistia türleri genellikle yüksek dağ bozkırları, taşlık çayırlar ve çalılık yamaçlarda yaşar. Yere yakın bir yaşam sürer, otsu bitkiler ve küçük böceklerle beslenirler. Uçamadıkları için yerel popülasyonlar halinde yaşarlar ve yaşam alanlarının bozulmasına karşı duyarlıdırlar.

Çalı çekirgeleri ailesi (Tettigoniidae), düz kanatlılar takımına (Orthoptera) bağlı geniş bir böcek ailesidir. Bu ailenin üyeleri, vücut boyunu çoğu zaman aşan ince ve çok uzun antenleri, ön bacaklarının kaval kemiğinde bulunan işitme organları (timpanal organlar) ve dişilerin karın ucundaki kılıç ya da orak biçimli yumurta koyma borusuyla kolayca tanınır. Erkekler, ön kanatlarının tabanındaki özel ses düzeneğini birbirine sürterek türe özgü ötüşler çıkarır; bu sesler hem dişileri çekmeye hem de rakip erkeklerle iletişime yarar. Antenleri kısa olan gerçek çekirgelerden (Acrididae) bu özellikleriyle ayrılırlar.

Ailenin yaşam döngüsü eksik başkalaşımlıdır: yumurtadan çıkan nimfler ergine benzer, ancak kanatları gelişmemiştir ve birkaç deri değişiminden sonra ergin olurlar. Dişiler yumurtalarını yumurta koyma borusu yardımıyla toprağa, bitki dokusuna ya da yarıklara bırakır; ılıman bölgelerde yumurtalar çoğunlukla kışı geçirir ve bazen birden fazla yıl dinlenmede kalabilir. Erginler genellikle yaz ortasından sonbahara kadar görülür. Beslenme alışkanlıkları türe göre değişir; bazıları bitkisel, bazıları karışık beslenirken bazıları da öteki böcekleri avlayan yırtıcılardır. Kuşlar, sürüngenler, memeliler ve örümcekler için önemli bir besin kaynağı oluşturur, ekosistemlerde böcek popülasyonlarının dengelenmesine de katkıda bulunurlar.

Anadolu, farklı iklim kuşakları, dağ sıraları ve bozkırlarıyla çalı çekirgeleri bakımından dünyanın en zengin bölgelerinden biridir; özellikle uçamayan, kısa kanatlı soylarda pek çok yerel ve endemik tür bulunur. Bu türlerin birçoğu dar alanlarda yaşadığından, aşırı otlatma, tarım alanlarının genişlemesi ve doğal bitki örtüsünün bozulması gibi yaşam alanı kayıplarına karşı duyarlıdır.