Squamiana irritans (Ramme, 1951)

Squamiana irritans, çalı çekirgeleri ailesine (Tettigoniidae) bağlı, Anadolu'ya özgü bir çalı çekirgesi türüdür. Alman entomolog Willy Ramme tarafından Anadolu düz kanatlıları üzerine yaptığı kapsamlı çalışmada tanımlanmıştır.

Squamiana cinsi, büyük ölçüde Anadolu'ya özgü, uçamayan çalı çekirgelerinden oluşan küçük bir cinstir. Bu cinsin üyeleri tıknaz gövdeli, kanatları çok kısalmış ve pul biçimine indirgenmiş hayvanlardır; cinsin adı da bu pul benzeri kanat kalıntılarına göndermede bulunur. Erkeklerde bu küçük kanatlar ötüş için kullanılır, dişilerde ise neredeyse tamamen gizlidir. Renkleri genellikle kahverengi, gri ve yeşilimsi tonların karışımıdır ve taşlık zeminde iyi kamuflaj sağlar.

Cinsin türleri çoğunlukla İç ve Doğu Anadolu'nun bozkırları, dağ çayırları ve taşlık yamaçlarında yaşar. Uçamadıkları için yayılma yetenekleri sınırlıdır; bu nedenle türler genellikle dar alanlara özgüdür ve her biri belirli bir bölgede ya da dağ kütlesinde bulunur. Otsu bitkiler ve küçük eklembacaklılarla beslendikleri, erginlerin yaz ortası ile sonbahar arasında görüldüğü bilinmektedir.

Çalı çekirgeleri ailesi (Tettigoniidae), düz kanatlılar takımına (Orthoptera) bağlı geniş bir böcek ailesidir. Bu ailenin üyeleri, vücut boyunu çoğu zaman aşan ince ve çok uzun antenleri, ön bacaklarının kaval kemiğinde bulunan işitme organları (timpanal organlar) ve dişilerin karın ucundaki kılıç ya da orak biçimli yumurta koyma borusuyla kolayca tanınır. Erkekler, ön kanatlarının tabanındaki özel ses düzeneğini birbirine sürterek türe özgü ötüşler çıkarır; bu sesler hem dişileri çekmeye hem de rakip erkeklerle iletişime yarar. Antenleri kısa olan gerçek çekirgelerden (Acrididae) bu özellikleriyle ayrılırlar.

Ailenin yaşam döngüsü eksik başkalaşımlıdır: yumurtadan çıkan nimfler ergine benzer, ancak kanatları gelişmemiştir ve birkaç deri değişiminden sonra ergin olurlar. Dişiler yumurtalarını yumurta koyma borusu yardımıyla toprağa, bitki dokusuna ya da yarıklara bırakır; ılıman bölgelerde yumurtalar çoğunlukla kışı geçirir ve bazen birden fazla yıl dinlenmede kalabilir. Erginler genellikle yaz ortasından sonbahara kadar görülür. Beslenme alışkanlıkları türe göre değişir; bazıları bitkisel, bazıları karışık beslenirken bazıları da öteki böcekleri avlayan yırtıcılardır. Kuşlar, sürüngenler, memeliler ve örümcekler için önemli bir besin kaynağı oluşturur, ekosistemlerde böcek popülasyonlarının dengelenmesine de katkıda bulunurlar.

Anadolu, farklı iklim kuşakları, dağ sıraları ve bozkırlarıyla çalı çekirgeleri bakımından dünyanın en zengin bölgelerinden biridir; özellikle uçamayan, kısa kanatlı soylarda pek çok yerel ve endemik tür bulunur. Bu türlerin birçoğu dar alanlarda yaşadığından, aşırı otlatma, tarım alanlarının genişlemesi ve doğal bitki örtüsünün bozulması gibi yaşam alanı kayıplarına karşı duyarlıdır.