Quercus trojana

Quercus trojana, kayıngiller (Fagaceae) familyasından, Türkçede Makedonya meşesi olarak bilinen bir meşe türüdür. Quercus cinsi Kuzey Yarımküre’de yayılış gösteren yüzlerce türden oluşan büyük bir cinstir ve Türkiye meşe türleri bakımından zengin ülkeler arasındadır.

Makedonya meşesi genellikle 10–15 metreyi aşmayan küçük bir ağaç ya da çok gövdeli bir çalıdır. Yarı her dem yeşildir; yaprakları kışın uzun süre ağaçta kalır ve yeni sürgünler gelişirken dökülür. Yaprakları sert, parlak koyu yeşil, dar dikdörtgenimsi ve kenarları düzenli, sivri uçlu dişlerle kaplıdır. Bu görünüşleriyle küçük kestane yapraklarını andırır. Erkek çiçekler sarkık sarı kediciklerde toplanır; rüzgârla tozlaşma ilkbaharda gerçekleşir. Palamutlar iri, kadehleri geriye kıvrık pullarla kaplıdır ve ikinci yılın sonbaharında olgunlaşır.

Tür sıcak ve kurak yazlara, soğuk kışlara dayanıklıdır. Genellikle kalkerli, taşlı ve sığ topraklarda, kuru yamaçlarda, diğer meşeler ve iğne yapraklı ağaçlarla birlikte açık ormanlar ve çalılıklar oluşturur. Kesildikten sonra kütükten kolayca sürgün verir; bu nedenle baltalık ormanlarda sık görülür. Palamutları yaban domuzu, alakarga, sincap ve fareler için değerli bir besindir; ağaçlar da birçok böcek ve kuş türüne barınak sağlar.

Türün yayılış alanı Güney İtalya’dan Balkanlara ve Batı Anadolu’ya uzanır. Türkiye’de Trakya ve Batı Anadolu’nun bazı kesimlerinde bulunur; Anadolu popülasyonları yaltirikii alt türü olarak da ayrılmıştır. Sert ve dayanıklı odunu yerel halk tarafından yakacak, kömür ve çit direği olarak kullanılmıştır. Yaprakları ve palamutları geleneksel olarak hayvan yemi olarak da değerlendirilmiştir.