Phaneroptera falcata (Poda, 1761)

Çalı çekirgeleri ailesi (Tettigoniidae), düz kanatlılar (Orthoptera) takımının uzun antenli alt takımı Ensifera içinde yer alır. Bu ailenin üyeleri, vücut boyunu çoğu zaman aşan ince, iplik biçimli antenleri, ön bacaklarının kaval kemiğinde bulunan kulak (timpanal) organları ve dişilerde kılıç ya da orak biçimli uzun yumurta borusu (ovipozitör) ile kısa antenli gerçek çekirgelerden kolayca ayrılır. Erkekler ön kanatlarının tabanındaki özel ses düzeneğini birbirine sürterek türe özgü ötüşler üretir; bu sesler dişileri çekmeye ve rakip erkeklerle mesafe korumaya yarar.

Phaneroptera cinsi, çalı çekirgelerinin Phaneropterinae alt ailesine bağlıdır. Bu cinsin üyeleri ince yapılı, uzun bacaklı, genellikle yeşil renkli, çoğu zaman küçük koyu beneklerle süslü narin çekirgelerdir. Arka kanatları ön kanatlarından daha uzundur ve kapalıyken ön kanatların ucundan taşar; bu sayede iyi uçarlar. Dişilerin yumurta borusu kısa ve orak biçimlidir; yumurtalarını genellikle yaprak kenarlarının dokusu içine bırakırlar. Ağırlıklı olarak bitkisel besinlerle, yaprak, çiçek ve tomurcuklarla beslenirler. Cins Avrupa, Asya ve Afrika'da geniş bir yayılışa sahiptir.

Phaneroptera falcata, cinsin en yaygın ve en iyi bilinen türüdür. Yaklaşık 12–18 mm gövde uzunluğunda, yeşil, ince koyu beneklerle kaplı narin bir çekirgedir. Avrupa'dan Orta Asya ve Doğu Asya'ya kadar geniş bir alanda yayılış gösterir ve son yıllarda iklim ısınmasıyla birlikte Orta Avrupa'da kuzeye doğru yayılmıştır. Yaz sonunda ve sonbaharda, güneşli çalılık ve otlu alanlarda sıkça görülür; ötüşü çok kısa ve kısık çıtırtılardan oluşur.

Çalı çekirgeleri tam olmayan başkalaşım geçirir: dişiler yumurtalarını yumurta borusuyla toprağa, bitki gövdelerine ya da yaprak dokusuna bırakır, yumurtadan çıkan nimfler ergine benzer ancak kanatsızdır ve birkaç deri değiştirme sonrasında erişkin olur. Ilıman bölgelerde türlerin çoğu yumurta evresinde kışı geçirir ve erginler yaz ile sonbahar başında görülür. Beslenme alışkanlıkları türden türe değişir; bazıları yalnızca bitkisel besin alırken pek çoğu küçük böcekleri de avlayan karışık beslenen canlılardır. Kuşlar, sürüngenler, memeliler ve örümcekler için önemli bir besin kaynağıdır, bu yüzden bulundukları ekosistemlerde besin ağının önemli bir halkasını oluştururlar. İnsanlar için zararsızdırlar; büyük türler tutulduğunda güçlü çeneleriyle ısırabilir, ancak zehirli değildirler.

Türkiye, Anadolu'nun çeşitli iklim kuşakları ve dağlık yapısı sayesinde çalı çekirgeleri bakımından Avrupa ve Batı Asya'nın en zengin ülkelerinden biridir ve pek çok yerel (endemik) tür barındırır. Dar yayılışlı türler, otlatma baskısı, tarım alanlarının genişlemesi ve yaşam alanlarının parçalanmasından kolayca etkilenebildiği için bu grubun korunmasında yaşam alanlarının sürdürülmesi büyük önem taşır.