Montana elegans (Uvarov, 1934)

Çalı çekirgeleri ailesi (Tettigoniidae), düz kanatlılar (Orthoptera) takımının uzun antenli alt takımı Ensifera içinde yer alır. Bu ailenin üyeleri, vücut boyunu çoğu zaman aşan ince, iplik biçimli antenleri, ön bacaklarının kaval kemiğinde bulunan kulak (timpanal) organları ve dişilerde kılıç ya da orak biçimli uzun yumurta borusu (ovipozitör) ile kısa antenli gerçek çekirgelerden kolayca ayrılır. Erkekler ön kanatlarının tabanındaki özel ses düzeneğini birbirine sürterek türe özgü ötüşler üretir; bu sesler dişileri çekmeye ve rakip erkeklerle mesafe korumaya yarar.

Montana cinsi, çalı çekirgelerinin Tettigoniinae alt ailesine ve Platycleidini oymağına bağlıdır. Bu cinsin üyeleri genellikle orta boylu, gri, kahverengi ya da zeytin yeşili tonlarında, çoğunlukla kısalmış kanatlı ve iyi uçamayan çekirgelerdir. Bozkırlarda, kuru çayırlarda ve dağ meralarında, alçak otlar ve dikenli yastık bitkileri arasında yaşarlar. Cins, Doğu Avrupa'dan Anadolu, Kafkasya, İran ve Orta Asya'ya uzanan bir bölgede çok sayıda türle yayılış gösterir ve bunların önemli bir kısmının yayılışı dardır.

Montana elegans, cinsin Batı Asya'da yayılış gösteren türlerinden biridir. Türün kesin teşhisi, erkeklerin karın ucu eklentileri (cerci), ön göğüs kalkanının biçimi ve dişilerin yumurta borusunun uzunluğu gibi ayrıntılı morfolojik özelliklere dayanır.

Çalı çekirgeleri tam olmayan başkalaşım geçirir: dişiler yumurtalarını yumurta borusuyla toprağa, bitki gövdelerine ya da yaprak dokusuna bırakır, yumurtadan çıkan nimfler ergine benzer ancak kanatsızdır ve birkaç deri değiştirme sonrasında erişkin olur. Ilıman bölgelerde türlerin çoğu yumurta evresinde kışı geçirir ve erginler yaz ile sonbahar başında görülür. Beslenme alışkanlıkları türden türe değişir; bazıları yalnızca bitkisel besin alırken pek çoğu küçük böcekleri de avlayan karışık beslenen canlılardır. Kuşlar, sürüngenler, memeliler ve örümcekler için önemli bir besin kaynağıdır, bu yüzden bulundukları ekosistemlerde besin ağının önemli bir halkasını oluştururlar. İnsanlar için zararsızdırlar; büyük türler tutulduğunda güçlü çeneleriyle ısırabilir, ancak zehirli değildirler.

Türkiye, Anadolu'nun çeşitli iklim kuşakları ve dağlık yapısı sayesinde çalı çekirgeleri bakımından Avrupa ve Batı Asya'nın en zengin ülkelerinden biridir ve pek çok yerel (endemik) tür barındırır. Dar yayılışlı türler, otlatma baskısı, tarım alanlarının genişlemesi ve yaşam alanlarının parçalanmasından kolayca etkilenebildiği için bu grubun korunmasında yaşam alanlarının sürdürülmesi büyük önem taşır.