Iran çöl sıçanı (Meriones persicus)

İran çöl sıçanı (Meriones persicus), kemirgenler takımının Muridae familyasında, çöl sıçanlarını (gerbilleri) içeren Gerbillinae alt familyasına ait bir türdür. Doğu Anadolu ve Güneydoğu Anadolu'dan Güney Kafkasya'ya, İran'a, Afganistan'a, Pakistan'a ve Orta Asya'nın güneyine kadar uzanan bir alanda yayılış gösterir.

Boyu kuyruk hariç yaklaşık 13–17 cm'dir; kuyruğu vücudu kadar ya da ondan biraz uzundur ve ucunda belirgin bir koyu kıl püskülü bulunur. Bu uzun ve püsküllü kuyruk, türü cinsin diğer üyelerinden ayırmada yardımcı olan özelliklerden biridir. Sırtı kumlu ya da grimsi kahverengi, karın tarafı beyazımsıdır. Gözleri iri, kulakları belirgin, arka ayakları uzundur.

Diğer çöl sıçanlarının aksine düz kumlu çöllerden çok kayalık dağ yamaçları, taşlık bozkırlar ve vadi kenarları gibi engebeli kurak alanları tercih eder. Kayalar arasında ya da çalı diplerinde yuvalar kazar. Tohumlar, yeşil bitki kısımları, kökler ve zaman zaman böceklerle beslenir; kış için tohum depolar. Genellikle gece ve alacakaranlıkta etkindir. Sıcak mevsimde bir ya da birkaç kez yavrular.

Yırtıcı kuşlar, tilkiler ve yılanlar için önemli bir avdır. Bazı bölgelerde kemirgenler aracılığıyla yayılan hastalıkların doğal taşıyıcıları arasında incelenen türlerdendir. Geniş yayılışı nedeniyle küresel ölçekte tehlike altında görülmez.

Meriones cinsi, Kuzey Afrika'dan Orta Asya'ya kadar uzanan kurak bölgelerde yaşayan yaklaşık on beş-yirmi türü kapsar. Bu türler kurak ortamlara iyi uyum sağlamıştır ve suyun büyük kısmını besinlerinden karşılayabilir. Böbrekleri çok yoğun idrar üretecek biçimde gelişmiştir ve gündüzün sıcağından serin yuvalarına çekilerek korunurlar.