Vanellus gregarious

Sürmeli kızkuşu (Vanellus gregarius), yağmurcungiller (Charadriidae) familyasına ait, orta büyüklükte bir kızkuşu türüdür. Boyu yaklaşık 27–30 cm'dir. Adını gözün üzerinden enseye uzanan belirgin beyaz kaş çizgisi ile başın siyah tepesinden ve göz şeridinden alır; bu yüz deseni sürme çekilmiş bir görünüm oluşturur.

Üreme tüyünde sırt ve göğüs gri-kahverengi, karın ortası koyu siyahımsı ve kestane renklidir. Uçarken kanatlardaki siyah, beyaz ve kahverengi desen çok belirgindir; ikincil uçma tüyleri beyaz, birincil uçma tüyleri siyahtır. Kış tüyünde karındaki koyu renk kaybolur ve kuş daha soluk görünür.

Tür Kazakistan ve güney Rusya'nın bozkırlarında ürer; açık, kısa otlu, kurak steplerde yuvalar. Kışı Sudan, Eritre, Arap Yarımadası, Irak ve Hindistan'ın kuzeybatısında geçirir. Göç sırasında Türkiye'den, özellikle Güneydoğu Anadolu'daki bozkır ve tarım alanlarından geçer; Ceylanpınar ve çevresi bu göç yolu üzerindeki önemli dinlenme alanları arasında bilinir. Gruplar halinde göç eder; tür adındaki gregarius da sürü halinde yaşamayı anlatır.

Beslenmesi büyük ölçüde böcekler ve diğer küçük omurgasızlardan oluşur; avını açık arazide yürüyerek ve yerden toplayarak yakalar. Tür, dünyada Kritik Tehlike Altında olarak sınıflandırılmaktadır. Bozkır alanlarının tarıma açılması, otlatma düzenindeki değişiklikler ve göç yolu üzerinde yapılan avcılık, nüfusundaki ciddi düşüşün başlıca nedenleri arasında gösterilir.