Stercorarius parasiticus

Stercorarius parasiticus, korsanmartı, Charadriiformes takımının Stercorariidae familyasına bağlı bir deniz kuşudur. Bu familyanın üyeleri martılara benzer, ancak başka deniz kuşlarının yakaladığı balıkları zorla ellerinden almalarıyla tanınır; Türkçe adları da bu davranıştan gelir.

Orta büyüklükte, martıdan daha ince ve atik yapılı bir kuştur. Tüy rengi değişkendir: açık, koyu ve ara renk tipleri bulunur. Açık tipte alt taraf beyazımsı, başın üstü koyu, sırt kahverengidir; koyu tip ise tümüyle koyu kahverengidir. Erginlerin kuyruğunun ortasındaki iki tüy sivri uçlu biçimde uzar. Kanat uçlarında, uçuşta görülen beyaz lekeler bulunur. Gençler çizgili ve kahverengi tonlardadır, bu da tanımayı zorlaştırır.

Üreme mevsimi dışında açık denizlerde yaşar. Sumruları ve küçük martıları havada inatla kovalayarak yakaladıkları balığı bırakmaya zorlar; bu davranışa kleptoparazitlik denir. Üreme alanlarında ise küçük kuşları, yumurtaları, kemirgenleri ve böcekleri de avlar. Kuzeydeki tundralarda, kıyı bataklıklarında ve adalarda ürer; yuvası yerde basit bir çukurdur. Yuvasına yaklaşanlara karşı oldukça saldırgan davranır.

Kuzey Yarımküre'nin Arktik ve alt Arktik bölgelerinde ürer, kışı güney yarımküre denizlerinde geçirir. Göç sırasında Akdeniz ve Karadeniz kıyılarında da görülebilir; Türkiye'de nadir bir göçmen ve kış konuğu olarak bilinir. Geniş yayılışı nedeniyle küresel ölçekte tehdit altında sayılmaz.

Stercorariidae familyası, korsanmartılar ve büyük korsanmartıları kapsayan küçük bir familyadır. Bu kuşlar güçlü ve hızlı uçuşları, kıvrık uçlu gagaları ve keskin pençeli ayaklarıyla martılardan ayrılır. Ömürlerinin büyük kısmını açık denizlerde geçirdiklerinden kıyıdan gözlenmeleri çoğu zaman göç dönemlerine ve fırtınalı havalara bağlıdır.