Spatula clypeata

Spatula clypeata, ördekgiller (Anatidae) familyasına ait orta büyüklükte bir yüzey ördeğidir. Adını ucu genişleyerek kaşık biçimini alan, gövdesine oranla oldukça büyük gagasından alır. Bu gaga, türü uzaktan bile diğer ördeklerden ayırt etmeyi kolaylaştırır.

Üreme tüylerindeki erkeğin başı parlak koyu yeşil, göğsü beyaz, yanları ve karnı kızıl kahverengidir; gözleri sarıdır. Dişi kahverengi benekli, sade tüylüdür ancak o da aynı iri kaşık gagaya sahiptir. Uçuşta her iki eşeyin de kanat önünde açık mavi-gri bir alan ve yeşil bir ayna görülür. Yüzerken gövdesinin ön kısmı suya daha gömük durur ve gaga suya doğru eğik tutulur.

Beslenme biçimi oldukça özeldir: gagasının kenarlarındaki ince tarak benzeri yapılar sayesinde suyu süzerek planktonik kabukluları, küçük omurgasızları ve tohumları ayıklar. Çoğu zaman gruplar halinde dairesel yüzerek suyu karıştırır ve besinleri yüzeye çıkarır. Sığ, bol besinli tatlı su göllerini, bataklıkları ve taşkın alanlarını tercih eder. Yuvasını su kenarındaki otların arasında yere yapar.

Kuzey Amerika, Avrupa ve Asya'nın geniş bir bölümünde ürer; kışı daha güneyde, Akdeniz havzası, Afrika, Güney Asya ve Orta Amerika gibi bölgelerde geçirir. Türkiye'de özellikle kış ve göç dönemlerinde sulak alanlarda yaygın olarak görülen bir türdür. Geniş yayılışı ve büyük popülasyonu nedeniyle küresel ölçekte tehdit altında sayılmaz; ancak sulak alanların korunması bu tür için de büyük önem taşır.