Salicornia fragilis

Salicornia fragilis, Amaranthaceae familyasının Salicornia cinsine ait tek yıllık bir tuzcul bitkidir. Bu cinsin üyeleri halk arasında deniz börülcesi olarak bilinir. Salicornia türlerinin birbirinden ayırt edilmesi oldukça zordur ve bazı yazarlar S. fragilis adını Salicornia europaea kompleksi içinde değerlendirir.

Bitki genellikle birkaç santimetreden 30 cm kadar boylanan, dik ya da yayılıcı, etli ve boğumlu gövdelere sahiptir. Yapraklar körelmiş, gövdeyi saran küçük pullara dönüşmüştür; fotosentezi yeşil, sulu boğumlar yapar. Adındaki fragilis sözcüğü, kuruduğunda kolayca kırılan gevrek boğumlara işaret eder. Çiçekler çok küçüktür, boğumların koltuklarına gömülü üçlü gruplar hâlinde bulunur ve yaz sonu ile sonbaharda açar. Mevsim sonunda bitki sıklıkla kırmızımsı ya da morumsu bir renk alır.

Deniz börülcesi türleri gelgit etkisindeki çamurluklar, tuzlu bataklıklar, lagün kenarları ve tuzlu iç bölge düzlükleri gibi başka bitkilerin pek yaşayamadığı alanlarda öncü olarak yerleşir. Dokularında su ve tuz depolayarak yüksek tuzluluğa dayanırlar. Bu topluluklar kıyı ekosistemlerinde çamuru tutar, omurgasızlara ve göçmen kuşlara besin ve barınak sağlar.

Cinsin taze genç sürgünleri birçok kıyı bölgesinde, Türkiye'nin Ege kıyıları dahil, haşlanarak zeytinyağlı meze olarak tüketilir. Salicornia türleri Avrupa, Asya, Afrika ve Amerika'nın kıyılarında geniş bir yayılış gösterir; S. fragilis özellikle Atlas Okyanusu ve Avrupa kıyılarından bilinir.

Tuzcul bitkiler, yani halofitler, kök hücrelerinde ve yapraklarında özel taşıyıcı sistemler sayesinde tuzu denetim altında tutar. Bu bitkilerin bulunduğu kıyı bataklıkları, karbon depolama, kıyı erozyonunun önlenmesi ve suyun doğal olarak arıtılması gibi önemli ekosistem hizmetleri sunar. Ayrıca son yıllarda tuzlu suyla sulanabilen bitkiler olarak tarımsal ve bilimsel açıdan giderek daha fazla ilgi görmektedir.