Amaranthus graecizans subsp. sylvestris

Amaranthus graecizans subsp. sylvestris, kazayağıgiller (Amaranthaceae) familyasından tek yıllık otsu bir bitkinin alttürüdür. Amaranthus graecizans türü Akdeniz havzası, Batı Asya ve Afrika'da doğal olarak yayılış gösterir; bazı kaynaklarda bu alttür Amaranthus sylvestris adıyla ayrı bir tür olarak da ele alınır.

Bitki genellikle 10 ile 60 santimetre boylanır; gövdesi tabandan dallanır, yere yatık, yükselici ya da diktir ve çoğunlukla tüysüzdür. Yaprakları uzun saplı, eliptik ya da dikdörtgenimsi ve uçları küttür. Türün en belirgin özelliği, çiçeklerin sap uçlarında başak oluşturmaksızın yaprak koltuklarında küçük yumaklar hâlinde bulunmasıdır. Çiçekler küçük ve yeşilimsidir; meyve olgunlaştığında enine çizgi boyunca kapakla açılır ve içindeki küçük, parlak koyu renkli tohumu serbest bırakır. Çiçeklenme yaz ve sonbaharda gerçekleşir.

Amaranthus cinsi, Türkçede genellikle horozibiği ya da tilkikuyruğu adlarıyla anılan, dünya genelinde yetmiş kadar tür içeren bir kazayağıgiller (Amaranthaceae) cinsidir. Cinsin üyeleri çoğunlukla tek yıllık otlardır ve C4 fotosentez yolunu kullanmaları sayesinde sıcak, güneşli ve kurak koşullarda hızla büyüyebilirler. Çiçekleri küçük, zarsı brakteli ve yeşilimsi ya da kırmızımsı renkte olup yaprak koltuklarında yumaklar veya sap uçlarında başaklar hâlinde toplanır.

Cinsin pek çok türü tarla, bağ, bahçe ve yol kenarlarında yaygın yabani ot olarak bulunur; bir bitkinin çok sayıda küçük, parlak tohum üretmesi yayılmasını kolaylaştırır. Bazı türlerin genç yaprakları birçok ülkede sebze gibi pişirilerek yenir, bazılarının tohumları ise tahıl benzeri besin olarak kullanılır. Azotlu gübrelemenin yoğun olduğu alanlarda yaprak ve gövdelerinde nitrat birikebildiği için çok miktarda tüketildiğinde hayvanlarda zehirlenmelere yol açabildiği bilinir.

Bu alttür tarlalar, bağlar, bahçeler, yol kenarları ve boş araziler gibi açık, güneşli ve bozulmuş alanlarda yetişir. Sıcağa ve kuraklığa dayanıklı olduğu için yaz aylarında sulanan ya da sürülen alanlarda sıkça görülür.