Salicornia europaea

Salicornia europaea, horozibiğigiller (Amaranthaceae) familyasına ait, tuzlu bataklıklarda yetişen tek yıllık, etli bir bitkidir. Türkiye'de deniz börülcesi adıyla bilinir ve özellikle Ege ile Akdeniz mutfağında zeytinyağlı meze olarak tüketilir. Eskiden kazayağıgiller içinde sayılan Salicornia cinsinin en tanınmış üyelerindendir.

Bitki genellikle 10 ile 40 cm boyundadır; dik, çok dallı ve eklemli bir görünüşü vardır. Yapraklar neredeyse tamamen indirgenmiş olup gövdeyi saran etli kınlar halindedir; bu nedenle bitki yapraksız, boğumlu yeşil çubuklardan oluşmuş gibi görünür. Yaz boyunca parlak yeşil olan gövdeler sonbaharda kırmızı, mor ya da turuncu tonlara döner. Çiçekler son derece küçüktür ve dal uçlarındaki etli başakların boğumlarına gömülü olarak üçerli gruplar halinde bulunur.

Tür, deniz kıyısındaki tuzcul bataklıklar, gelgit düzlükleri, lagünler, tuz tavaları ve iç bölgelerdeki tuzlu göl kıyıları gibi yüksek tuzluluğa sahip ortamlarda yetişir. Çok az bitkinin dayanabildiği bu koşullarda öncü tür olarak çamuru tutar ve tuzcul bitki topluluklarının oluşmasına katkı sağlar. Tuzu etli dokularındaki hücre özsuyunda biriktirerek yaşar. Yaz sonu ve sonbaharda çiçeklenir, tohumları suyla dağılır.

Avrupa, Kuzey Afrika ve Asya'nın kıyı ve tuzlu alanlarında geniş bir yayılışa sahiptir. Türkiye'de kıyı lagünlerinde ve tuzlu bataklıklarda bilinen bir bitkidir. Genç sürgünler haşlanarak ya da çiğ yenir; tuzlu ve gevrek bir tadı vardır. Eskiden külleri cam ve sabun yapımında soda kaynağı olarak kullanılmıştır. Tuzlu sulak alanların korunması, bu türün ve bağlı olduğu canlı topluluklarının sürmesi için önemlidir.