Rissa tridactyla

Rissa tridactyla, martıgiller (Laridae) familyasına ait, Türkçede karaayaklı martı olarak bilinen orta boylu bir deniz kuşudur. Boyu yaklaşık 37–42 santimetre, kanat açıklığı yaklaşık 1 metredir. Türün bilimsel adı, arka ayak parmağının çok küçük ya da körelmiş olmasına, yani ayağında üç belirgin parmak bulunmasına gönderme yapar.

Yetişkinlerin başı ve gövdesi beyaz, sırtı ve kanatları ise gümüşi martılardan biraz daha koyu gridir. Kanat uçları sanki mürekkebe batırılmış gibi düz siyahtır ve beyaz benek içermez. Gagası sarı, bacakları ise kısa ve siyahtır; Türkçe adı da bu siyah ayaklardan gelir. Gençlerin kanatlarında belirgin siyah bir "M" deseni, ensede siyah bir bant bulunur. Koloni seslerinde duyulan ve türün İngilizce adına da kaynaklık eden yüksek, tekrarlı çağrısı karakteristiktir.

Karaayaklı martı gerçek bir okyanus martısıdır. Kayalık deniz yarlarının dar çıkıntılarında, binlerce çiftin bir araya geldiği kalabalık kolonilerde ürer; yuvasını çamur, yosun ve otlardan yapar. Açık denizde yüzeye yakın küçük balıklar, kabuklular ve diğer deniz omurgasızlarıyla beslenir. Diğer martıların aksine çöplüklerde ve kara üzerinde nadiren beslenir.

Tür Kuzey Atlantik ve Kuzey Pasifik'in kuzey kıyılarında ürer ve üreme dışında açık okyanusa dağılır. Türkiye'de nadir görülen bir kuştur. Birçok kolonide besin kaynaklarındaki değişimler ve deniz sıcaklıklarındaki artışa bağlı olarak belirgin popülasyon düşüşleri kaydedilmiş ve tür IUCN tarafından duyarlı olarak değerlendirilmiştir.

Martıgiller familyası martıları, sumruları ve makasgagaları kapsar ve dünya genelinde yüzü aşkın türü barındırır. Bu familyanın üyeleri su ortamlarındaki besin zincirinin üst basamaklarında yer aldığından, deniz ve iç su ekosistemlerinin durumunu yansıtan önemli gösterge canlılar arasında sayılır.