Riparia riparia

Riparia riparia, ötücü kuşlar (Passeriformes) takımının kırlangıçgiller (Hirundinidae) familyasına ait bir kırlangıç türüdür. Kırlangıçların en küçüklerinden biridir ve nehir ve kum yarlarına kazdığı tünellerde koloniler halinde üremesiyle tanınır.

Boyu yaklaşık 12 cm kadardır. Üst tarafı boz kahverengi, alt tarafı beyazdır; göğsünü boydan boya geçen kahverengi bir bant bulunur. Kuyruğu kısa ve hafifçe çatallıdır. Kaya kırlangıcından daha küçük ve narin yapılı olması, beyaz alt tarafı ve göğüs bandı ile ayrılır. Uçuşu hızlı ve titrek görünümlüdür. Çağrı sesi kuru, cızırtılı bir sestir.

Nehirler, göller ve kumlu kıyılar gibi su kenarlarındaki dik toprak ve kum yarlarında ürer; kum ve çakıl ocaklarını da kullanır. Yuvasını gaga ve ayaklarıyla kazdığı, sonunda ot ve tüyle döşenmiş bir oda bulunan yatay tünellerin içine yapar. Koloniler birkaç çiftten yüzlerce çifte kadar ulaşabilir. Besinini su üzerinde ve çevresinde uçarken yakaladığı sinekler, tatarcıklar ve diğer küçük uçan böcekler oluşturur. Göç sırasında kamışlıklarda büyük sürüler halinde geceler.

Avrupa, Asya ve Kuzey Amerika'nın büyük bölümünde ürer; kışı Afrika, Güney Amerika ve Güney Asya'da geçirir. Türkiye'de uygun nehir ve göl kıyılarında yaz göçmeni olarak ürer ve göçte yaygın olarak görülür. Nehir kıyılarının düzenlenmesi yuva alanlarını azaltmaktadır; küresel ölçekte ise tehdit altında sayılmamaktadır.