Passeriformes Panuridae

Panuridae, ötücü kuşlar takımına (Passeriformes) ait ve günümüzde yalnızca tek bir türü, bıyıklı baştankarayı (Panurus biarmicus) içeren küçük bir familyadır. Bu kuş uzun süre baştankaralar ya da timaliler arasında sınıflandırılmış, ancak moleküler çalışmalar onun ayrı bir soy hattını temsil ettiğini göstermiştir. Bu nedenle kendi familyasında değerlendirilir.

Bıyıklı baştankara küçük gövdeli, çok uzun ve kademeli kuyruklu, kumlu tarçın renginde bir kuştur. Erkeklerin başı mavimsi gridir ve gözden aşağı doğru uzanan belirgin siyah bıyık benzeri lekeleri vardır; bu leke kuşa adını verir. Dişilerde bu leke bulunmaz. Gaga kısa ve sarımsıdır, gözler açık renklidir. Kuşlar sazlar arasında hızla tırmanıp hareket eder, sık sık kendine özgü çınlayan seslerle iletişim kurar.

Bu familyanın tek üyesi neredeyse tamamen geniş sazlıklara bağlıdır. Yaz aylarında böcekler, örümcekler ve diğer küçük omurgasızlarla beslenir; kışın ise ağırlıklı olarak saz tohumlarına geçer ve sindirim sistemi bu besin değişimine uyum sağlar. Yuvasını sazların dip kısmına yakın, sık bitki örtüsü içine kurar. Yılda birden fazla kez kuluçkaya yatabilir ve sert kışlarda popülasyonları belirgin biçimde azalabilir.

Tür, Avrupa'dan Orta Asya ve Doğu Asya'ya kadar uygun sazlık alanlarda dağınık bir yayılış gösterir. Türkiye'de de büyük sulak alanların sazlıklarında bulunur. Sazlıkların kurutulması ve yakılması bu kuşun yaşam alanını doğrudan tehdit etmektedir.