Otis tarda

Otis tarda, Türkçede toy olarak bilinen, toygiller (Otididae) familyasına ait iri bir kuştur. Uçabilen kuşlar arasında en ağırlardan biridir; erkekler dişilerden belirgin biçimde büyüktür ve bu fark kuşlar arasında en uç örneklerden sayılır.

Erkekler 90–105 cm boya ulaşabilir ve ağırlıkları 10 kg’ı aşabilir; dişiler çok daha küçüktür. Sırtı kızıl kahverengi zemin üzerine siyah çizgilidir, baş ve boyun gri, karın beyazdır. Üreme dönemindeki erkeklerin göğsünde kızılımsı bir bant ve gagasının iki yanında uzun, beyaz bıyık benzeri tüyler bulunur. Uçuşta kanatlarındaki geniş beyaz alanlar görülür.

Geniş, açık bozkırlar ve geleneksel tahıl tarlaları başlıca yaşam alanlarıdır. Yaprak, tohum, filiz gibi bitkisel besinlerin yanı sıra böcekler ve küçük omurgalılarla da beslenir. İlkbaharda erkekler, beyaz tüylerini kabartarak adeta bir köpük yumağına dönüştükleri gösterişli kur gösterileri yapar. Dişi, yumurtalarını yerde sığ bir çukura bırakır ve yavruları tek başına büyütür.

Yayılışı İber Yarımadası’ndan Orta Avrupa, Türkiye, Orta Asya ve Çin’e kadar parçalı biçimde uzanır. Türkiye’de İç Anadolu ve Güneydoğu Anadolu bozkırlarında küçük popülasyonlar halinde bulunur. Tarımın yoğunlaşması, yaşam alanı kaybı, elektrik hatlarına çarpma ve avlanma nedeniyle sayıları birçok ülkede büyük ölçüde azalmıştır. IUCN tarafından duyarlı (VU) kategorisinde değerlendirilir ve Türkiye’de av yasağı kapsamındadır.