Oenanthe lugens

Oenanthe lugens, ötleğengiller (Muscicapidae) familyasına bağlı kuyrukkakanlar cinsinin (Oenanthe) bir türüdür. İngilizce literatürde yaslı kuyrukkakan anlamına gelen adla bilinir. Kuyrukkakanlar, açık ve taşlık arazilerde yaşayan, yere yakın beslenen, dik duruşlu küçük ötücü kuşlardır ve bu tür de cinsin tipik özelliklerini taşır.

Yaklaşık serçe ile ardıç kuşu arasında bir büyüklüğe sahip olan türün erkeği belirgin siyah beyaz desenlidir: yüz, boğaz, sırt ve kanatlar siyah, tepe ve ense açık gri beyaz, karın beyazdır. Kuyruk altı örtü tüyleri pas rengi ya da kirli sarımsı tondadır; bu özellik onu benzer alaca türlerden ayırmada önemli bir ipucudur. Kuyruk, kuyrukkakanlara özgü biçimde beyaz zemin üzerinde siyah bir uç bandı ile ters T deseni gösterir. Uçuşta kanat altında ve uçuş tüylerinde açık renkli alanlar dikkat çeker. Dişilerin bazı alt türlerde erkeğe benzediği, bazılarında ise daha soluk kahverengimsi tonlarda olduğu bilinir.

Tür kurak ve yarı kurak bölgelerin kayalık yamaçlarını, vadilerini, taşlık çöl kenarlarını ve seyrek bitkili tepeleri tercih eder. Çoğunlukla bir taş ya da çalı tepesinde tünemiş olarak görülür; buradan yere inerek böcekleri ve diğer küçük omurgasızları yakalar. Yuvasını genellikle kaya yarıkları, taş duvar boşlukları ya da toprak oyukları içine yapar. Yerleşik ya da kısa mesafeli göç eden bir türdür.

Dağılımı Kuzey Afrika'dan Orta Doğu'ya ve Arap Yarımadası'na kadar uzanan kurak kuşakta yoğunlaşır. Türkiye için kayıtları sınırlı ve dağınık olup ülke, türün asıl yayılış alanının kenarında kalır. Geniş yayılışı nedeniyle küresel ölçekte tehdit altında kabul edilmez.