Nucifraga caryocatactes

Köknar kargası ya da daha yaygın adıyla fındıkkıran (Nucifraga caryocatactes), kargalar familyası Corvidae'ye ait, iğne yapraklı ormanlara bağlı orta boylu bir kuştur. Tohum depolama davranışı ve bu davranışla ormanların yenilenmesine yaptığı katkıyla tanınır.

Vücut uzunluğu yaklaşık 32–35 cm'dir. Tüyleri koyu çikolata kahverengisidir ve baş dışında hemen tüm vücudu yoğun beyaz beneklerle kaplıdır. Başın üstü daha koyu ve beneksizdir. Kanatlar siyahımsı, kuyruk siyah olup ucu ve altı beyazdır. Uzun, güçlü ve sivri gagası kozalakları açmaya ve kabuklu tohumları kırmaya uygundur. Uçuşu ağır ve dalgalıdır; sert, hırıltılı bağırışları ormanda uzaktan duyulur.

Ladin, köknar, çam ve sedir gibi iğne yapraklı ağaçların bulunduğu dağ ve kuzey ormanlarında yaşar. Başlıca besinini çam ve fındık türlerinin tohumları oluşturur; böcekler, yumurtalar ve küçük omurgalılar da yer. Sonbaharda dilinin altındaki bir kesede binlerce tohum taşıyarak toprağa gömer ve kışın kar altından bile bunların büyük kısmını şaşırtıcı bir bellekle bulur. Bulunmayan tohumlar filizlenerek ormanın yayılmasına yardım eder. Yuvasını erken ilkbaharda, kar henüz erimeden ağaçlara kurar.

Yayılışı Avrupa'nın dağlık bölgelerinden Sibirya'ya ve Japonya'ya kadar uzanır. Tohum kıtlığı yaşanan yıllarda kalabalık gruplar halinde güneye ve batıya doğru göçler yapabilir. Türkiye'de nadir görülen bir türdür. Küresel ölçekte IUCN tarafından Asgari Endişe kategorisinde değerlendirilir.