Morus bassanus

Sümsük kuşu (Morus bassanus), Suliformes takımının Sulidae familyasına ait büyük bir deniz kuşudur. Kuzey Atlantik'in en büyük deniz kuşlarından biri olup boyu yaklaşık 90–100 cm, kanat açıklığı ise 170–180 cm civarındadır. Erginlerin tüyleri beyazdır, kanat uçları siyah, baş ve ense ise sarımsı tondadır. Gaga uzun, sivri ve mavimsi gri renklidir. Gençler ilk yıllarında koyu kahverengi, benekli bir tüy örtüsüne sahiptir ve birkaç yıl içinde yavaş yavaş beyazlaşır.

Sümsük kuşu en çok etkileyici avlanma biçimiyle tanınır. Denizin üzerinde yüksekten süzülürken balık sürüsünü gördüğünde kanatlarını geriye katlayarak ok gibi suya dalar ve hızla birkaç metre derine iner. Kafatasındaki hava keseleri ve güçlü yapısı bu dalışların darbesini azaltır. Başlıca besinleri ringa, uskumru ve benzeri sürü balıklarıdır.

Tür, Kuzey Atlantik'teki kayalık adalarda ve sarp kıyılarda çok kalabalık koloniler halinde ürer. Her çift tek yumurta bırakır ve yavru uzun bir süre ebeveynleri tarafından beslenir. Kışın birçok birey güneye doğru yayılarak Batı Avrupa ve Kuzey Afrika kıyılarına, bir kısmı da Batı Akdeniz'e kadar ulaşır.

Doğu Akdeniz'de ve Türkiye kıyılarında nadir görülen bir kış ziyaretçisi olarak bilinir; açık denizde, kıyıdan uzakta görülmesi daha olasıdır. Geçmişte yumurta ve yavru avı popülasyonları etkilemiş, günümüzde ise balıkçılık ağlarına takılma, deniz kirliliği ve kuş gribi salgınları tür için önemli tehditler arasında yer almaktadır. Buna karşın genel olarak geniş bir yayılışa sahip olan bu türün koloni sayıları dikkatle izlenmektedir. Bu tür, gözlemciler tarafından dürbün ya da teleskopla izlenebilen, belirgin görünüşü ve davranışlarıyla tanınan kuşlardan biridir. Sulak ve kıyı alanlarının korunması, türün uzun vadede varlığını sürdürmesi açısından büyük önem taşır.