Mergellus albellus

Mergellus albellus, ördekgiller (Anatidae) familyasına bağlı, testere gagalı ördekler grubunun en küçük üyesidir ve Mergellus cinsinin yaşayan tek türüdür. Kenarları ince dişli gagası sayesinde kaygan balıkları sıkıca kavrayabilir. Türkçe adı, erkeğin süt beyazı görünümüne gönderme yapar.

Boyu yaklaşık 38–44 santimetredir. Üreme tüyündeki erkek neredeyse tamamen beyazdır; gözün çevresinde siyah bir maske, ensede siyah çizgiler, sırtta siyah alanlar ve yanlarda ince gri çizgiler bulunur. Kabarık beyaz tepeliği başına köşeli bir görünüm verir. Dişi ve gençler grimsi gövdeli, kestane kahverengi başlı ve beyaz yanaklıdır; bu nedenle Avrupa'da kızıl başlı lakabıyla da anılır. Gaga kısa ve koyu renklidir.

Tür kuzeyin tayga ormanları içindeki göl ve nehirlerde ürer. Yuvasını ağaç kovuklarında, çoğunlukla ağaçkakanların açtığı oyuklarda yapar ve yapay yuva kutularını da kullanır. Dalarak beslenir; küçük balıklar, böcek larvaları, kabuklular ve diğer su omurgasızlarını yer. Kışın tatlı su gölleri, baraj gölleri, nehirler ve sakin kıyı sularında küçük gruplar hâlinde görülür.

Ördekgiller familyası, kuğuları, kazları ve ördekleri kapsayan, dünya genelinde yaklaşık yüz altmışın üzerinde türe sahip geniş bir gruptur. Bu familyanın üyeleri perdeli ayakları, su geçirmez tüyleri ve yassı gagalarıyla suya uyum sağlamıştır. Pek çok türü uzun mesafeli göçler yapar ve sulak alanların sağlığının önemli göstergeleri arasında yer alır.

Üreme alanı İskandinavya'nın kuzeyinden Rusya ve Sibirya boyunca uzanır. Kışı Batı ve Orta Avrupa'da, Karadeniz ve Hazar Denizi çevresinde ve Doğu Asya'da geçirir. Türkiye'de düzenli bir kış ziyaretçisidir ve özellikle iç ve kıyı sulak alanlarında görülür. Küresel ölçekte geniş yayılışlı olup IUCN tarafından Asgari Endişe (LC) kategorisinde değerlendirilmektedir; yine de üreme alanlarındaki yaşlı ormanların ve kışlama alanlarındaki sulak alanların korunması tür için önemlidir.