Melanitta nigra

Melanitta nigra, ördekgiller (Anatidae) familyasından, yaşamının büyük bölümünü denizde geçiren dalıcı bir ördektir. Türkçede kara ördek adıyla bilinir. Aynı cinsteki kadife ördekle birlikte koyu renkli deniz ördekleri grubunu oluşturur ve kışın kıyı açıklarında kalabalık sürüler hâlinde görülür.

Erkek kara ördek, Avrupa'daki tek tamamen siyah ördektir. Kanatlarında beyaz bölge bulunmaz; gaganın üst kısmındaki sarı-turuncu leke ve gaga tabanındaki şişkinlik başlıca ayırt edici özelliklerindendir. Dişi koyu kahverengidir, başının alt yarısı ve yanakları ise belirgin biçimde açık renklidir. Orta büyüklükte, tıknaz yapılı bir ördektir; uçarken kanatlarının alt yüzü hafif parlak görünür.

Kara ördek, besinini suyun dibine dalarak toplar. Başlıca besinlerini midyeler ve diğer çift kabuklular oluşturur; bunların yanında salyangozlar, kabuklular, solucanlar ve küçük balıklar da yer. Üreme döneminde kuzeydeki tundra ve ormanlık alanlardaki göllerin, bataklıkların ve yavaş akan derelerin yakınında, yere gizlenmiş bir yuva yapar. Dişi yumurtaları tek başına kuluçkaya yatırır. Göç döneminde deniz üzerinde uzun hatlar hâlinde, alçaktan uçan sürüler oluşturması tipiktir.

Tür, İzlanda ve İskandinavya'dan Sibirya'ya kadar uzanan kuzey bölgelerde ürer; kışı Batı Avrupa ve Kuzey Afrika kıyılarında geçirir. Türkiye'de nadir bir kış ziyaretçisidir ve daha çok Karadeniz ile Marmara kıyılarında tek tük kayıtları bulunur. Deniz ördeklerinin genelinde olduğu gibi petrol kirliliği ve balıkçılık ağlarına takılma bu tür için de önemli tehditler arasında sayılır.

Ördekgiller familyası dünya genelinde yaklaşık yüz altmış türü kapsar ve kuğuları, kazları ve ördekleri içerir. Bu kuşların tüyleri su geçirmez yapıdadır; kuyruk sokumundaki yağ bezinin salgısı tüylerin bakımında önemli rol oynar. Yıllık tüy değiştirme sırasında birçok tür uçuş tüylerini aynı anda döktüğünden birkaç hafta uçamaz ve bu dönemi güvenli sularda geçirir.