Mareca strepera

Mareca strepera, Türkçede boz ördek olarak bilinen, ördekgiller (Anatidae) familyasından yüzeyde beslenen bir ördek türüdür. Yaklaşık yeşilbaş ördek büyüklüğünde, biraz daha ince yapılı bir kuştur. Erkek uzaktan bakıldığında gri-kahverengi ve sade görünür; yakından göğüs ve yanlardaki ince pullu desen, siyah kuyruk altı ve koyu gagası dikkat çeker. Dişi, dişi yeşilbaşa çok benzer ancak turuncu kenarlı gagası ve daha dik alnı ile ayrılır. Her iki eşeyin de en iyi ayırt edici özelliği, uçarken ve bazen yüzerken görülen beyaz kanat aynasıdır.

Boz ördek; sığ, bitki örtüsü zengin tatlı su göllerini, sazlıkları, bataklıkları ve yavaş akan nehirleri tercih eder. Beslenmesinin büyük kısmı su bitkilerinin yaprak, gövde ve tohumlarından oluşur; suya baş daldırarak ya da yüzeyden toplayarak beslenir. Zaman zaman sakarmeke gibi dalıcı kuşların yüzeye çıkardığı bitkileri kapmaya çalıştığı gözlenir. Küçük omurgasızları özellikle üreme döneminde ve yavru beslenmesinde daha fazla tüketir.

Yuvasını suya yakın, sık bitki örtüsü içinde yere yapar; yuva tüy ve bitki parçalarıyla döşenir. Dişi genellikle 8–12 yumurta bırakır ve kuluçkayı tek başına yürütür. Yavrular yumurtadan çıktıktan kısa süre sonra yuvayı terk eder ve kendi yiyeceklerini toplar.

Tür Avrupa, Asya ve Kuzey Amerika'nın ılıman bölgelerinde geniş bir alanda ürer; kuzeydeki popülasyonlar kışın daha güneye göç eder. Türkiye'de özellikle kışın göllerde ve sulak alanlarda yaygın olarak görülen bir kış ziyaretçisidir; bazı sulak alanlarda az sayıda ürediği de bilinir. Küresel popülasyonu geniş olduğundan IUCN tarafından “Asgari Endişe” kategorisinde değerlendirilir; bununla birlikte sulak alanların kurutulması ve kirlenmesi yerel popülasyonlar için başlıca tehditlerdir. Birçok ülkede av kuşu olarak da avlanır.