Koca avurtlak, Altin hamster (Mesocricetus auratus)

Altın hamster ya da Suriye hamsteri (Mesocricetus auratus), kemirgenler takımının Cricetidae familyasında, Cricetinae alt familyasına bağlı orta büyüklükte bir hamster türüdür. Dünyanın dört bir yanında evcil hayvan olarak beslenen hamsterlerin yabani atasıdır. Doğal yayılış alanı oldukça dardır; Kuzey Suriye'deki Halep çevresi ile Türkiye'nin güney sınırına yakın bölgelerle sınırlıdır.

Boyu kuyruk hariç yaklaşık 13–18 cm'dir; kuyruğu çok kısadır. Yabani bireylerin sırtı altın sarısı ya da kızılımsı kahverengi, karın tarafı açık renklidir; yüzün yanlarında ve göğüste koyu lekeler bulunabilir. Yanak keseleri çok geniştir ve hayvan bunlarla büyük miktarda tohum taşıyabilir.

Doğada tahıl tarlaları ve kurak bozkır alanlarında yaşar. Derin yuvalar kazar, yalnız yaşar ve diğer bireylere karşı oldukça saldırgandır. Genellikle alacakaranlıkta ve gece etkindir. Tohumlar, tahıllar, yeşil bitki kısımları ve böceklerle beslenir; topladığı tohumları yuvasında depolar. Gebelik süresi memeliler arasında en kısalardan biridir ve dişiler kısa sürede çok sayıda yavru doğurabilir.

Evcil altın hamsterlerin büyük bölümü, 1930'larda Halep yakınlarında yakalanan az sayıda bireyden türemiştir. Tür laboratuvar araştırmalarında da yaygın biçimde kullanılır. Buna karşın yabani popülasyonlar tarım uygulamaları ve habitat kaybı nedeniyle tehdit altındadır ve Uluslararası Doğayı Koruma Birliği tarafından hassas türler arasında değerlendirilmektedir.

Hamsterler kış için büyük miktarda tohum biriktirmeleriyle tanınır; Türkçedeki avurtlak adı da besinleri yanak keselerinde taşıyıp şişkin yanaklarla dolaşmalarından gelir. Yuvalarında biriktirdikleri tohumlar, zaman zaman toprağa karışarak bitkilerin yayılmasına da katkı sağlar. Hamsterlerin çoğu yalnız yaşar ve kendi yuvalarını diğer bireylere karşı kararlılıkla savunur; yalnızca üreme döneminde kısa süreliğine bir araya gelirler.