Ichthyaetus ichthyaetus

Ichthyaetus ichthyaetus, martıgiller (Laridae) familyasına ait, Türkçede büyük karabaş martı olarak bilinen iri bir martı türüdür. Boyu yaklaşık 57–72 santimetre, kanat açıklığı 1,5 metreyi aşabilir; bu özellikleriyle siyah başlı martıların en büyüğüdür. Eskiden Larus cinsinde yer alan tür, günümüzde Ichthyaetus cinsinde sınıflandırılmaktadır.

Üreme tüyünde başı tamamen siyahtır ve gözün üstünde ve altında beyaz yarım halkalar belirgin biçimde görülür. Sırt ve kanat üstü açık gri, kanat uçları beyaz benekli siyahtır. Gagası iri, sarı renkli ve uca yakın bölümde siyah ve kırmızı bir bant taşır. Bacakları sarımsıdır. Kış tüyünde baş beyazlaşır, ancak göz çevresinde koyu bir maske kalır. Sırttan bakıldığında uzun kanatları ve iri, köşeli başı dikkat çeker.

Tür, Karadeniz'in kuzeyinden Orta Asya'ya ve Moğolistan'a uzanan bozkır kuşağındaki büyük göllerde, tuzlu göllerin adalarında koloniler halinde ürer. Başlıca besini balıktır; bunun yanında böcekler, kemirgenler, kabuklular ve diğer kuşların yavruları da avlanır. Balıkları genellikle suyun yüzeyinden kapar ya da sığ dalışlarla yakalar.

Büyük karabaş martı kışı Doğu Akdeniz, Kızıldeniz, Basra Körfezi ve Güney Asya kıyıları ile büyük iç sularda geçirir. Türkiye'de özellikle güney kıyılarında ve büyük sulak alanlarda kışın görülen bir türdür. Küresel ölçekte nesli tehlike altında kabul edilmez; ancak üreme kolonilerinin rahatsız edilmesi yerel popülasyonları olumsuz etkiler.

Martıgiller familyası martıları, sumruları ve makasgagaları kapsar ve dünya genelinde yüzü aşkın türü barındırır. Bu familyanın üyeleri su ortamlarındaki besin zincirinin üst basamaklarında yer aldığından, deniz ve iç su ekosistemlerinin durumunu yansıtan önemli gösterge canlılar arasında sayılır.