Hydrobates pelagicus

Hydrobates pelagicus, fırtınakırlangıçları (Hydrobatidae) familyasından küçük bir deniz kuşudur. Türkçede fırtına kuşu adıyla bilinir. Bu familyanın üyeleri, tüpburunlular (Procellariiformes) takımına aittir ve gagalarının üzerindeki boru biçimli burun delikleri sayesinde güçlü bir koku alma duyusuna sahiptir; bu sayede açık denizde besin kaynaklarını bulabilirler.

Fırtına kuşu, bir serçeden biraz büyük, Avrupa'nın en küçük deniz kuşudur. Tüyleri neredeyse tamamen siyahımsı kahverengidir; sağrısında belirgin beyaz bir alan bulunur. Kanatlarının alt yüzünde beyaz bir bant görülmesi türün iyi bir tanı özelliğidir. Kuyruğu kısa ve kare uçludur. Uçuşu çırpınan, yarasayı andıran bir uçuştur; su yüzeyine çok yakın uçar ve beslenirken ayaklarını suya değdirerek adeta suyun üstünde yürüyormuş gibi görünür.

Bu tür, yaşamının büyük bölümünü açık denizde geçirir ve karaya yalnızca üremek için gelir. Besinini su yüzeyinden topladığı küçük kabuklular, balık larvaları, küçük balıklar ve plankton oluşturur. Üreme kolonilerini yırtıcılardan uzak, kayalık adalarda kurar; yuvasını kaya yarıklarında, taş duvarlarda ya da yuva tünellerinde yapar ve tek bir yumurta bırakır. Kolonilere yırtıcılardan korunmak için yalnızca geceleri girer.

Fırtına kuşu kuzeydoğu Atlas Okyanusu ve Akdeniz'de ürer; Akdeniz'de yaşayan popülasyon ayrı bir alttür olarak kabul edilir. Kışı Güney Afrika açıklarına kadar uzanan sularda geçirir. Türkiye kıyılarında nadiren görülen bir türdür. Üreme adalarına sıçan ve kedi gibi yırtıcıların girmesi, koloniler için önemli bir tehdittir.

Tüpburunlular, mide yağı adı verilen yoğun bir sıvı üretir; bu sıvı hem uzun deniz yolculuklarında enerji deposu olarak kullanılır hem de yavrulara besin olarak verilir. Yavrular uzun süre yuvada kalır ve ebeveynler onları geceleri besler.