Gypaetus barbatus

Sakallı akbaba (Gypaetus barbatus), Accipitridae familyasından, Eski Dünya akbabaları arasında yer alan iri bir yırtıcı kuştur. Cinsinin tek üyesidir ve beslenme biçimi bakımından dünyadaki kuşlar arasında benzersizdir: besininin büyük kısmını kemik ve kemik iliği oluşturur.

Vücut uzunluğu yaklaşık 95–125 cm, kanat açıklığı 2,3–2,8 m arasındadır. Uzun, dar kanatları ve kama biçimli uzun kuyruğu uçuşta onu diğer akbabalardan kolayca ayırır. Erişkinlerde sırt ve kanatlar koyu gri-siyah, baş ve alt taraf kremsi ile pas turuncusu arasında değişir; bu turuncu renk kuşun kendini demir oksitli çamur ve suyla boyamasından kaynaklanır. Gözün çevresinde kırmızı bir halka ve gaganın altında siyah, sakal benzeri tüyler bulunur. Gençler bütünüyle koyu kahverengidir.

Dik kayalıklar ve derin vadiler içeren yüksek dağlık bölgelerde yaşar. Leşlerden geri kalan kemikleri yutar; yutamayacağı kadar büyük kemikleri havaya taşıyıp kayalara bırakarak parçalar. Mide asidi çok güçlü olduğundan kemikleri sindirebilir. Yuvasını kaya oyuklarına ve çıkıntılarına yapar, genellikle bir veya iki yumurta bırakır ve çoğunlukla tek yavru büyütür. Çiftler geniş alanlar kullanır ve yıllarca aynı bölgede kalır.

Güney Avrupa, Kuzey ve Doğu Afrika, Orta Doğu, Kafkasya, Orta Asya ve Himalayalar'da yayılış gösterir. Türkiye'de başta Doğu Anadolu ve Toroslar olmak üzere yüksek dağlarda az sayıda ürer. Zehirli yemler, elektrik hatları, habitat bozulması ve rahatsız edilme başlıca tehditlerdir. IUCN tarafından Tehdide Yakın olarak sınıflandırılır; Alpler'de yürütülen yeniden yerleştirme programları türün geri dönüşünü sağlamıştır.