Eudromias morinellus

Dağ cılıbıtı (Eudromias morinellus, güncel adıyla Charadrius morinellus), yağmurcungiller (Charadriidae) familyasına ait orta boylu bir kıyı kuşudur. Adına karşın kıyılardan çok yüksek dağların ve kuzeyin tundralarının kuşudur. İnsana karşı oldukça çekingen olmayan, sakin davranışlarıyla tanınır.

Yaklaşık 20 ile 22 santimetre boyundadır. Üreme döneminde göğsü kızıl turuncu, karnı siyah, sırtı ise kahverengi ve pul desenlidir. Başta belirgin beyaz bir kaş çizgisi ensede birleşir; gerdanı beyaz, göğsün üst kısmında ince beyaz bir bant bulunur. Bu türde dişiler erkeklerden daha parlak renklidir. Kış tüylüğünde renkler solar ve kuş daha sade, kahverengimsi bir görünüm alır; ancak beyaz kaş çizgisi ve göğüs bandı izleri tanımayı kolaylaştırır.

Tür, Arktik tundralarda ve Avrupa ile Asya'nın yüksek dağlarındaki taşlı, kısa otlu düzlüklerde ürer. Böcekler, örümcekler, solucanlar ve diğer küçük omurgasızlarla beslenir. Üreme biyolojisi dikkat çekicidir: kur yapma davranışında dişi etkin roldedir, yumurtaları erkek kuluçkaya yatar ve yavrulara da büyük ölçüde erkek bakar. Dişi bazen başka bir erkekle yeniden çiftleşebilir. Yuva yerde, basit bir çukurdur.

Türün üreme alanı İskandinavya, Rusya'nın kuzeyi ve Sibirya ile Avrupa ve Asya'daki dağlık bölgeleri kapsar; kışı Kuzey Afrika ve Orta Doğu'nun kurak düzlüklerinde geçirir. Göç sırasında Türkiye'den geçtiği bilinir. İklim değişikliği nedeniyle yüksek dağ ve tundra yaşam alanlarının daralması tür için önemli bir tehdit olarak değerlendirilmektedir.