Donax variegatus (Gmelin, 1791)

Donax variegatus, Donacidae familyasına ait bir çift kabuklu yumuşakçadır. Donacidae üyeleri, kama biçimli sağlam kabukları ve dalgaların vurduğu kumsallarda yaşamaya uyum sağlamış olmalarıyla tanınır. Çift kabuklular sınıfının üyeleri olarak belirgin bir başları yoktur; yumuşak gövdeleri, menteşe ile birbirine bağlı iki kabuk arasında korunur ve kabuklar güçlü kapayıcı kaslar yardımıyla sıkıca kapatılır. Solungaçları hem solunumda hem de besin parçacıklarının tutulmasında görev yapar.

Kabuğu uzunca, kama ya da üçgenimsi biçimlidir ve boyu genellikle iki ile üç santimetre arasındadır. Ön kısım uzun ve yuvarlak, arka kısım ise kısa ve dik kesiklidir. Tür adı alacalı anlamına gelir ve kabuğun renkli görünüşüne gönderme yapar: dış yüzey parlak olup sarımsı, krem, pembe, mor ya da kahverengi tonlarda, çoğu zaman ışınsal bantlar taşır. Kabuğun iç yüzeyi de genellikle mor ya da pembe tonludur.

Tür, dalga etkisinin yüksek olduğu temiz kumlu kumsalların sığ kesimlerinde yaşar. Donax türleri güçlü ayaklarıyla çok hızlı kazı yapabilir; bazıları dalgalarla birlikte kumsalda yukarı aşağı hareket ederek uygun su seviyesini izler. Kısa sifonlarıyla sudaki plankton ve organik parçacıkları süzerek beslenir. Ayrı eşeyli bireyler üreme hücrelerini suya bırakır ve planktonik larvalar bir süre sonra tabana yerleşir.

Akdeniz, Karadeniz ve komşu Doğu Atlantik kıyılarında yayılış gösterir. Donax cinsi, dünya kumsallarının en tipik çift kabuklularından biridir; bazı türleri birçok ülkede toplanıp tüketilir. Bu canlılar kıyı kuşları, yengeçler ve balıklar için önemli besin kaynağıdır. Kumsal yapılaşması, kum alımı ve kirlilik yaşam alanlarını tehdit edebilir; süzerek beslendiklerinden kirli sulardan toplanan bireylerin tüketilmesi sağlık açısından risk taşır.