Donax venustus

Donax venustus Poli 1795 Donacidae familyasına bağlı iki çanaklı (çift kabuklu) yumuşakça türüdür. Halk arasında cilalı veya kamama midyeleri olarak bilinen bu grup kıyı kumullarının dalga çarpıntı bölgelerine mükemmel şekilde uyum sağlamıştır. Infaunal yani kum tabakasının içine gömülerek yaşayan bir tür olup güçlü kaslı ayağı sayesinde saniyeler içinde kumlara kazı yapabilme yeteneğine sahiptir.

Görünüm ve Yapı

Kabuk boyu ergin bireylerde genellikle 15 ile 25 milimetre arasında değişiklik gösterir. Kabuk yapısı üçgenimsi asimetrik ve oldukça basıktır. Ön tarafı daha uzun ve yuvarlatılmış arka tarafı ise daha kısa ve eğimlidir.

Kabuk yüzeyi son derece pürüzsüz ve cilalı bir görünüme sahiptir. Renk desenleri oldukça değişkendir zemin rengi genellikle sarımsı krem açık kahverengi veya menekşe tonlarındadır. Kabuk tepesinden (umbo) dış kenarlara doğru ışınsal olarak yayılan koyu renkli çizgiler veya bantlar bulunabilir. Kabuk iç yüzeyi pürüzsüz olup genellikle mor menekşe veya beyaz renkler sergiler. Kabuk kenarlarının iç kısmı ince tırtıklı bir yapıya sahiptir.

Yaşam Döngüsü ve Davranış

Tür ayrı eşeylidir ve üreme döneminde sperm ile yumurtalarını doğrudan su kolonuna bırakarak harici döllenme gerçekleştirir.

Döllenmiş yumurtalardan çıkan larvalar bir süre planktonik olarak suda serbestçe yüzerler. Gelişimini tamamlayan larvalar uygun kumlu tabana çökerek ergin forma dönüşürler. Dalga hareketlerinin yüksek olduğu kumsal kıyılarında yaşarlar ve gelgit hareketlerine bağlı olarak kum içinde yukarı veya aşağı yönlü dikey göçler yapabilirler.

Ekolojik İlişkiler ve Beslenme

Donax venustus süzücü (süspansiyon besleyici) bir canlıdır. Sifon adı verilen tüp benzeri organlarını kumun dışına uzatarak deniz suyundaki mikroskobik fitoplanktonları ve organik zerreleri süzerek beslenir.

Bulunduğu kıyı ekosistemlerinde dipte yaşayan balıklar kıyı kuşları ve yengeçler gibi yırtıcılar için son derece önemli bir besin kaynağını oluşturur. Ayrıca deniz suyunu süzerek su kalitesinin ve berraklığının korunmasına katkı sağlarlar.

Dağılımı ve Habitat

Akdeniz Ege Denizi Marmara Denizi ve Atlantik Okyanusu'nun doğu kıyılarında dağılım gösterir.

Temiz oksijence zengin ince ve orta taneli kumlu sığ kıyı kumsallarının dalga kırılma bölgelerinde kumlara gömülü olarak yaşarlar.

Halkın Merak Ettikleri

Bu kabuklu canlı yenebilir mi. Evet. Donax türleri Akdeniz mutfağında tüketilen iki çanaklı canlılardır ancak toplanan denizin su kalitesi ve temizliği sağlık açısından oldukça önemlidir.

Kumsalda bu küçük kabukları neden sıkça görürüz. Dalga hareketleri ve fırtınalar kumun hemen altında yaşayan bu canlıların boş kabuklarını kıyıya vurur.

İnsanlara herhangi bir zararı var mıdır. Hayır. İnsanlar için hiçbir zehir veya doğrudan tehlike taşımazlar.

Araştırma ve Derleme: Ahmet Taşçı - Yaban Hayatı Bilimcisi

Kaynaklar

Poli G S 1795 Testacea Utriusque Siciliae Eorumque Historia et Anatomia Tabulis Aeneis 49 Illustrata Tomus Secundus Parma Poppe G T and Goto Y 1993 European Seashells Vol II Scaphopoda Bivalvia Cephalopoda Hemmen Wiesbaden Tebble N 1966 British Bivalve Seashells A Handbook for Identification British Museum Natural History London Caspari R 1984 Guide to the Mediterranean Bivalvia Biological Studies Series