Dendrocopos medius

Ortanca ağaçkakan (Dendrocopos medius, güncel sınıflandırmada Dendrocoptes medius), ağaçkakangiller (Picidae) familyasına ait, orta büyüklükte, alacalı bir ağaçkakan türüdür. Siyah, beyaz ve kırmızı renklerden oluşan desenini taşıyan benzer türlere göre daha narin yapılıdır ve özellikle yaşlı meşe ormanlarıyla ilişkilendirilir.

Boyu yaklaşık 20–22 cm’dir. Tepesi her iki eşeyde de tamamen kırmızıdır ve bu özellik onu büyük alaca ağaçkakandan kolayca ayırır. Yüzünde siyah bir bıyık çizgisi bulunmakla birlikte bu çizgi gagaya ulaşmaz, bu da yüzüne daha açık ve beyaz bir görünüm verir. Göğsü kirli beyaz olup yanlarında ince koyu çizgiler bulunur, karın altı ve kuyruk altı ise pembemsi kırmızıdır. Gagası diğer alaca ağaçkakanlara göre kısa ve incedir.

Yaşlı, iri ağaçlara sahip yaprak döken ormanlarda, özellikle meşe, gürgen ve dişbudak ormanlarında, ayrıca eski meyve bahçelerinde ve parklarda yaşar. Ağaçları güçlü biçimde oymak yerine daha çok kabuk yüzeyini ve yarıkları araştırarak böcekleri, larvaları ve örümcekleri toplar; ilkbaharda ağaç özsuyu, sonbaharda ise tohum ve meyvelerle de beslenir. Yuvasını genellikle çürümekte olan ya da yumuşak odunlu ağaçlarda kendisi oyar. Yerli bir kuştur ve kışın da üreme alanlarında kalır. Sesi bahar aylarında duyulan, yakınmayı andıran bir dizi nazal çağrıdan oluşur.

Avrupa’nın büyük kesiminde, Anadolu’da, Kafkasya’da ve İran’ın kuzeybatısında yayılış gösterir. Türkiye’de uygun ormanlık alanlarda yerli olarak bulunur. Küresel ölçekte nesli tehlike altında görülmez, ancak yaşlı ormanların kesilmesine ve ölü ağaçların ormanlardan uzaklaştırılmasına karşı hassastır; bu nedenle doğal orman sağlığının iyi bir göstergesi olarak kabul edilir.