Cygnus cygnus

Cygnus cygnus, ördekgiller (Anatidae) familyasından iri yapılı bir kuğu türüdür. Türkçede ötücü kuğu olarak bilinir. Kuğular, uzun boyunları, iri gövdeleri ve beyaz tüyleriyle su kuşlarının en büyükleri arasında yer alır; uzun boyunları sayesinde suyun dibindeki bitkilere uzanarak beslenebilirler.

Ötücü kuğunun yetişkinleri tamamen beyazdır. Türün en önemli tanı özelliği, gagasıdır: Gaga ucu siyah, tabanı ise geniş, üçgen biçimli ve parlak sarıdır. Sarı alan burun deliklerinin ötesine uzanır ve böylece tür daha küçük olan küçük kuğudan ayrılır. Sessiz kuğudan farklı olarak boynunu genellikle dik tutar ve gagasında yumru bulunmaz. Gençler gri-kahverengi tüylüdür. Kanat açıklığı iki metreyi aşabilen, çok iri bir kuştur.

Türün adı, borazanı andıran güçlü ve yüksek sesli çağrılarından gelir. Ötücü kuğu suda yaşayan bitkiler, kökler ve yapraklarla beslenir; kışın tarlalarda tahıl artıkları ve ot da yiyebilir. Çiftler genellikle ömür boyu birlikte kalır. Kuzeydeki göllerin ve bataklıkların kenarında, bitki yığınlarından iri bir yuva yapar. Ailecek göç etmeleri ve gençlerin ilk kışı ebeveynleriyle geçirmesi tipiktir.

Tür, İzlanda ve İskandinavya'dan Sibirya'ya kadar uzanan kuzey bölgelerde ürer; kışı Batı ve Orta Avrupa, Karadeniz ve Hazar çevresi ile Doğu Asya'da geçirir. Türkiye'de kış ziyaretçisi olarak bazı göllerde ve sulak alanlarda görülür; sert kışlarda sayıları artabilir. Geçmişte yoğun avlanma nedeniyle azalan nüfusu, koruma sayesinde birçok bölgede toparlanmıştır.

Ördekgiller familyası dünya genelinde yaklaşık yüz altmış türü kapsar ve kuğuları, kazları ve ördekleri içerir. Bu kuşların tüyleri su geçirmez yapıdadır; kuyruk sokumundaki yağ bezinin salgısı tüylerin bakımında önemli rol oynar. Yıllık tüy değiştirme sırasında birçok tür uçuş tüylerini aynı anda döktüğünden birkaç hafta uçamaz ve bu dönemi güvenli sularda geçirir.