Cursorius cursor

Cursorius cursor, bataklıkkırlangıcıgiller (Glareolidae) familyasına ait, Türkçede çöl koşarı olarak bilinen bir kuştur. Kıyı kuşları takımı (Charadriiformes) içinde yer almasına karşın sudan uzak, kurak ortamlara uyum sağlamış bir türdür. Boyu yaklaşık 19–24 santimetredir.

Tüyleri kumlu krem ve açık kahverengi tonlardadır; bu renk çöl zemininde mükemmel bir kamuflaj sağlar. Başın arka kısmı mavimsi gridir ve gözün üzerinden geçen beyaz kaş çizgisi ile gözün arkasındaki siyah çizgi, başta belirgin bir desen oluşturur. Bacakları uzun ve beyazımsı, gagası ise ince ve hafifçe aşağı kıvrıktır. Uçarken siyah kanat uçları ve kanatların siyah alt yüzü, açık renkli gövdeyle güçlü bir karşıtlık oluşturur.

Çöl koşarı adını hareket tarzından alır: uzun bacaklarıyla açık alanlarda çok hızlı koşar, ani duruşlarla dikkatle etrafını gözler ve yerden avını kapar. Tehlike anında genellikle uçmak yerine koşmayı tercih eder. Başlıca besinleri böcekler, özellikle böcek larvaları ve diğer küçük omurgasızlardır. Yuvasını çıplak toprak ya da çakıl zeminde basit bir çukura yapar; yumurtaları da zemin rengine benzer. Sıcak günlerde yumurtaları güneşten korumak için gölgeler.

Tür Kuzey Afrika, Kanarya Adaları, Arap Yarımadası, Orta Doğu ve Güneybatı Asya'nın çöl ve yarı çöl alanlarında yaşar; bazı popülasyonlar göçmendir. Türkiye dağılım alanının kenarında yer alır ve tür ülkede nadir görülen kuşlar arasındadır. Küresel ölçekte nesli tehlike altında kabul edilmez.

Kıyı kuşları takımı (Charadriiformes) içinde yer alan bu tür, sulak alanların sağlıklı işleyişinin önemli bir göstergesidir. Bu tür kuşların düzenli izlenmesi, göç yollarındaki değişimlerin ve sulak alan kalitesinin anlaşılmasına katkı sağlar; bu nedenle kuş gözlemcileri ve araştırmacılar için büyük değer taşır.