Coracias garrulous

Gökkuzgun (Coracias garrulus), Coraciiformes takımının Coraciidae familyasına bağlı, rengârenk tüyleriyle dikkat çeken bir kuş türüdür. Adında kuzgun sözcüğü geçse de kargagillerle akrabalığı yoktur; yalıçapkınları ve arıkuşlarıyla aynı takımda yer alır. Avrupa'da üreyen tek gökkuzgun türüdür.

Yaklaşık 30–32 santimetre boyunda, iri başlı, güçlü gagalı bir kuştur. Başı, boynu ve karın tarafı parlak turkuaz mavisi, sırtı kızıl kahverengidir; kanatlarında koyu mavi ve mor tonlar bulunur ve uçarken kanat altlarındaki parlak mavi ile siyahımsı uç tüyleri belirgin biçimde görülür. Dişi ve erkek birbirine benzer, gençlerin renkleri ise daha donuktur. Bilimsel adındaki tür adı geveze anlamına gelir ve kuşun sert, karga benzeri ötüşüne işaret eder.

Gökkuzgun açık ve yarı açık alanları, seyrek ağaçlı tarlaları, bozkırları, meyve bahçelerini ve tel, direk ya da kuru dal gibi gözetleme noktalarının bulunduğu kırsal arazileri tercih eder. Yüksek bir tünekten yere dalarak büyük böcekleri, özellikle çekirgeleri ve kın kanatlıları, bazen de kertenkele ve küçük kemirgenleri avlar. Ağaç kovuklarında, toprak sarplıklarındaki deliklerde ya da eski binalarda yuva yapar. Kur döneminde erkeğin havada takla atarak yaptığı gösteri uçuşları bilinir; İngilizce adı da bu davranıştan gelir.

Tür Avrupa'nın güneyi ve doğusu, Kuzey Afrika, Orta Doğu ve Orta Asya'da ürer; kışı Sahra'nın güneyindeki Afrika'da geçiren uzun mesafeli bir göçmendir. Türkiye'de yaz göçmeni olarak geniş bir alanda ürer ve göç dönemlerinde de görülür. Yaşam alanı kaybı, tarım ilaçlarının böcek besinini azaltması ve göç yolundaki avcılık nedeniyle Avrupa'da birçok popülasyonu gerilemiştir; bu yüzden koruma programlarına konu olmuştur ve yapay yuva kutularından yararlanır.