Chenopodium polyspermum

Chenopodium polyspermum, günümüzde Lipandra polysperma adıyla da anılan, kazayağıgiller (Amaranthaceae) familyasından tek yıllık otsu bir bitkidir. Tür adı, bitkinin çok sayıda tohum üretmesine işaret eder. Avrupa ve Batı Asya'nın ılıman bölgelerinde doğal olarak bulunur ve başka kıtalara da taşınmıştır.

Bitki genellikle 10 ile 80 santimetre boylanır; gövdeleri dik ya da yükselici, çoğunlukla dallı ve dört köşelidir, sıklıkla kırmızımsı renk alır. Kazayağı türlerinin çoğundan farklı olarak bitki hemen hiç unumsu tüy taşımaz ve parlak yeşil, tüysüz görünür. Yaprakları oval ya da eliptik, kenarları düzdür. Küçük çiçekleri gevşek, dallanmış salkımlarda yer alır; olgunlaşan tohumlar parlak siyahtır. Çiçeklenme yaz ortasından sonbahara kadar sürer.

Eskiden geniş anlamıyla Chenopodium cinsi içinde değerlendirilen türler, moleküler çalışmaların ardından Dysphania, Oxybasis, Chenopodiastrum ve Lipandra gibi ayrı cinslere bölünmüştür. Bu nedenle aynı bitki farklı kaynaklarda farklı bilimsel adlarla anılabilir. Grubun üyeleri genellikle tek yıllık otlardır; yaprakları ve gövdeleri çoğu zaman unumsu, kesecik biçimli tüylerle kaplıdır, çiçekleri küçük yumaklar hâlinde toplanır ve her biri tek tohumlu küçük meyveler oluşturur.

Tür nemli, besince zengin, genellikle kumlu ya da tınlı toprakları tercih eder; nehir ve göl kıyıları, kuruyan su birikintilerinin çamurlu tabanları, bahçeler, mısır ve patates tarlaları tipik yaşam alanlarıdır.

Bu bitkiler tarlalar, bahçeler, yol kenarları, çöplük ve ahır çevreleri gibi azotça zengin, insan etkisindeki alanlarda sıkça görülür. Bir bitkinin binlerce tohum üretebilmesi ve tohumların toprakta uzun yıllar canlı kalabilmesi, onları başarılı öncü türler ve yaygın yabani otlar hâline getirir. Tohumları kuşlar için önemli bir besin kaynağıdır.