Chenopodium glaucum

Chenopodium glaucum, günümüzde Oxybasis glauca adıyla da anılan, kazayağıgiller (Amaranthaceae) familyasından tek yıllık otsu bir bitkidir. Ilıman Avrasya'nın geniş bir bölümünde doğal olarak yayılış gösterir ve dünyanın birçok başka bölgesine de taşınmıştır.

Bitki genellikle 10 ile 50 santimetre boylanır; gövdeleri çoğunlukla yere yatık ya da yükselici ve dallıdır. Yaprakları dikdörtgenimsi ya da mızrak biçimli, kenarları seyrek dalgalı dişlidir. Türün en tanınır özelliği, yaprakların üst yüzünün yeşil, alt yüzünün ise yoğun unumsu kesecik tüyler nedeniyle beyazımsı ya da mavimsi gri görünmesidir; tür adı da bu mavimsi griliğe işaret eder. Küçük yeşilimsi çiçekleri yaprak koltuklarında kısa başaklar hâlinde dizilir ve yaz ile sonbaharda açar.

Eskiden geniş anlamıyla Chenopodium cinsi içinde değerlendirilen türler, moleküler çalışmaların ardından Dysphania, Oxybasis, Chenopodiastrum ve Lipandra gibi ayrı cinslere bölünmüştür. Bu nedenle aynı bitki farklı kaynaklarda farklı bilimsel adlarla anılabilir. Grubun üyeleri genellikle tek yıllık otlardır; yaprakları ve gövdeleri çoğu zaman unumsu, kesecik biçimli tüylerle kaplıdır, çiçekleri küçük yumaklar hâlinde toplanır ve her biri tek tohumlu küçük meyveler oluşturur.

Tür özellikle tuzlu ve azotça zengin topraklara uyumludur; göl ve bataklık kenarları, tuzlu çayırlar, hayvan ağılları çevresi, gübre yığınları, tarla kenarları ve yol boyları tipik yaşam alanlarıdır. Su düzeyi düşen sulak alanların açıkta kalan çamurlu kıyılarında kısa sürede yoğun topluluklar oluşturabilir.

Bu bitkiler tarlalar, bahçeler, yol kenarları, çöplük ve ahır çevreleri gibi azotça zengin, insan etkisindeki alanlarda sıkça görülür. Bir bitkinin binlerce tohum üretebilmesi ve tohumların toprakta uzun yıllar canlı kalabilmesi, onları başarılı öncü türler ve yaygın yabani otlar hâline getirir. Tohumları kuşlar için önemli bir besin kaynağıdır.