Charadrius hiaticula

Charadrius hiaticula, yağmurcungiller (Charadriidae) familyasından küçük bir kıyı kuşudur. Türkçede halkalı cılıbıt olarak bilinir. Cılıbıtlar, kısa gagalı, iri gözlü, çevik kuşlardır; kumsal ve çamurluklarda hızlı koşular yapıp aniden durarak avlarını yakalarlar.

Halkalı cılıbıt, kum rengi kahverengi sırtı ve beyaz alt tarafıyla tıknaz bir kuştur. Göğsünde geniş, siyah bir halka, alnında ve gözünün çevresinde siyah bir maske bulunur. Gagası turuncu ve ucu siyahtır; bacakları turuncudur. Uçarken kanatlarında belirgin beyaz bir bant görülür; bu özellik onu kanat bandı belirsiz olan küçük halkalı cılıbıttan ayırmaya yardımcı olur. Küçük halkalı cılıbıtın aksine gözünün çevresinde sarı halka yoktur. Gençlerde ve kış tüylerinde desenler daha soluktur.

Bu tür, kumlu ve çakıllı sahillerde, gel-git düzlüklerinde, çamurluklarda ve kuzeyde tundralarda ürer. Yuvası yerde, çakıllar arasında basit bir çukurdur ve yumurtalar zemine kusursuz uyum sağlayan benekli bir renktedir. Tehlike anında ebeveynler kanadı kırıkmış gibi davranarak yırtıcının dikkatini yuvadan uzaklaştırır. Besinini solucanlar, küçük kabuklular, yumuşakçalar ve böcekler oluşturur. Beslenirken ayağıyla zemini titreterek avlarını yüzeye çıkardığı bilinir.

Halkalı cılıbıt, Kuzey Avrupa, Grönland, kuzey Asya ve Kanada'nın arktik kesimlerinde ürer; kışı Batı Avrupa, Afrika ve Orta Doğu kıyılarında geçirir. Türkiye'de başlıca geçit göçmeni ve kış ziyaretçisi olarak kıyılarda, tuzlalarda ve iç sulak alanlarda görülür. Küresel ölçekte nüfusu geniş kabul edilir.

Yağmurcungiller familyası dünya genelinde altmışı aşkın türle temsil edilir. Bu kuşların yavruları yumurtadan tüylü ve gözleri açık çıkar, kısa süre içinde ebeveynlerini izleyerek kendi besinlerini toplamaya başlar. Kıyı sulak alanları ve çamurluklar, göç sırasında bu kuşlar için yaşamsal önemde dinlenme ve beslenme alanlarıdır.