Calonectris diomedea

Calonectris diomedea, Türkçede boz yelkovan olarak bilinen, yelkovangiller (Procellariidae) familyasına ait bir deniz kuşudur. Yelkovanlar, burun deliklerinin gaga üzerinde boru biçiminde yer aldığı ve yaşamlarının büyük bölümünü açık denizde geçiren kuşlardır.

Boyu yaklaşık 45–55 cm, kanat açıklığı 110–125 cm civarındadır. Üst tarafı gri-kahverengi, alt tarafı beyazdır; bu iki renk arasındaki geçiş belirgin değildir. Gagası soluk sarı renklidir ve ucu koyudur. Uzun, ince kanatlarıyla dalgaların üzerinde az kanat çırparak süzülür.

Balık, kalamar ve kabuklularla beslenir; avını genellikle deniz yüzeyinden ya da sığ dalışlarla yakalar ve balıkçı teknelerini izlediği de görülür. Koloniler halinde, adalar ve kayalık kıyılardaki oyuk, yarık ya da yuvalarda ürer. Yılda tek yumurta bırakır ve yavru bakımı uzun sürer. Kolonilere çoğunlukla gece gelir; gece duyulan, bebek ağlamasını andıran sesleri ile tanınır. Uzun ömürlü bir kuştur.

Akdeniz’de ürer; kışı Atlantik Okyanusu’nda, Güney Afrika açıklarına kadar uzanan sularda geçirir. Türkiye’de özellikle Ege ve Akdeniz kıyılarında görülür. Ürediği adalarda sıçan ve kedi gibi yabancı yırtıcılar, balık ağlarına takılma ve kıyı yapılaşması önemli tehditlerdir. IUCN tarafından asgari endişe (LC) kategorisinde değerlendirilir.