Calidris pugnax

Calidris pugnax, dövüşkenkuş, Charadriiformes takımının Scolopacidae familyasına ait orta boylu bir kıyı kuşudur. Uzun yıllar Philomachus pugnax adıyla ayrı bir cinste değerlendirilmiş, sonradan Calidris cinsine aktarılmıştır. Erkeklerin üreme dönemindeki gösterişli tüyleri ve kur alanlarındaki dövüşleri türe adını vermiştir.

Erkekler yaklaşık 29–32 cm, dişiler ise 22–26 cm boyundadır; iki eşey arasındaki boy farkı oldukça belirgindir. Üreme döneminde erkeklerin boyun çevresinde geniş bir yaka ve başlarında tüy püskülleri gelişir. Bu süsler siyah, beyaz, kızıl ya da kahverengi gibi bireyden bireye çok farklı renklerde olabilir. Dişiler ve kış tüylüğündeki erkekler daha sade, kahverengi pul desenlidir. Bacak rengi sarımsıdan turuncuya kadar değişebilir.

Erkekler ilkbaharda lek adı verilen kur alanlarında toplanarak tüylerini kabartır, sıçrar ve birbirleriyle göstermelik dövüşlere girer. Bu sistemde farklı davranış stratejilerine sahip erkek tipleri bulunur; bazı erkekler dişileri taklit ederek çiftleşme fırsatı yakalar. Tür ıslak çayırlar, tundra ve bataklıklarda ürer. Böcekler ve larvaları, solucanlar, yumuşakçalar ile tohumlarla beslenir.

Kuzey Avrasya'da ürer ve kışı büyük ölçüde Sahra altı Afrika'da, daha az sayıda Güney Asya ve Akdeniz çevresinde geçirir. Türkiye'de özellikle ilkbahar ve sonbahar göçlerinde iç ve kıyı sulak alanlarında sık ve bazen kalabalık sürüler halinde görülür. Avrupa'daki üreme popülasyonlarında sulak çayırların kaybına bağlı azalmalar dikkat çekmektedir.