Calidris ferruginea

Calidris ferruginea, çulluksugiller (Scolopacidae) familyasının Calidris cinsine ait, Türkçede kızıl kumkuşu olarak bilinen bir kıyı kuşudur. Yaklaşık 18–23 santimetre boyundadır ve akrabası kara göğüslü kumkuşuna benzese de daha ince yapılı, daha uzun bacaklı ve daha uzun boyunludur.

Türün en önemli tanıma özelliği uzun, ince ve uç kısmı belirgin biçimde aşağı kıvrık gagasıdır. Üreme tüyünde baş, boyun ve alt taraf koyu pas kırmızısına döner; türün bilimsel adı da bu pas rengini ifade eder. Kış tüyünde üst taraf düz gri, alt taraf beyazdır ve belirgin bir açık kaş çizgisi bulunur. Uçarken beyaz kuyruk sokumu, onu benzer türlerden ayırmaya yarar.

Kızıl kumkuşu Sibirya'nın kuzeyindeki arktik tundrada ürer. Üreme dönemi kısadır ve erkekler yavrulara bakmadan erken göç eder. Göç ve kış döneminde gelgit düzlükleri, lagünler, tuzlalar ve çamurlu göl kıyılarında görülür. Uzun gagasıyla çamurun derinliklerini yoklayarak çok kıllı solucanlar, yumuşakçalar, kabuklular ve böcek larvalarıyla beslenir; sık sık sığ suya girerek yiyecek arar.

Tür kışı esas olarak Sahra altı Afrika, Güney Asya ve Avustralya kıyılarında geçirir. Türkiye, Avrasya ile Afrika arasındaki göç yolları üzerinde yer aldığından ilkbahar ve sonbahar göçlerinde sulak alanlarda düzenli olarak görülür. Küresel popülasyonda düşüş saptanmış olup tür Uluslararası Doğayı Koruma Birliği (IUCN) tarafından tehdide yakın olarak değerlendirilmektedir; göç yollarındaki sulak alanların korunması bu tür için büyük önem taşır.

Çulluksugiller familyası, dünya genelinde yaklaşık yüz türü kapsayan ve çoğu uzun mesafeli göç yapan kıyı kuşlarından oluşur. Bu familyanın üyeleri, gaga uzunluklarının farklı olması sayesinde aynı çamur düzlüğünde farklı derinliklerdeki besinleri kullanarak birbirleriyle rekabeti azaltır.