Buteo lagopus

Paçalı şahin (Buteo lagopus), atmacagiller (Accipitridae) familyasının şahinler cinsine ait, kuzey kökenli bir yırtıcı kuştur. Adını, ayak parmaklarına kadar tüylerle örtülü bacaklarından alır; bu özellik soğuk iklimlere uyumun bir göstergesidir. Vücut uzunluğu yaklaşık 50–60 santimetre, kanat açıklığı 1,2–1,5 metre kadardır.

Genel görünüşü açık renklidir. Baş ve göğüs kirli beyaz ya da krem tonlarında, karın bölgesi ise koyu bir kuşak şeklindedir. Kuyruğun dip kısmı beyaz, ucu geniş koyu bir bantla sonlanır; bu desen türü uçuşta tanımayı kolaylaştırır. Kanat altında, bilek bölgesinde belirgin koyu lekeler bulunur. Av ararken sık sık havada sabit durarak çırpınır.

Üreme alanları Avrupa, Asya ve Kuzey Amerika'nın tundra ve orman tundrası kuşağıdır. Burada yuvasını kayalıklara, yamaçlara ya da yere kurar. Başlıca besinini lemming ve tarla fareleri gibi küçük kemirgenler oluşturur; üreme başarısı bu kemirgenlerin bolluğuna göre yıldan yıla büyük değişiklik gösterir. Kemirgen bolluğu olan yıllarda daha fazla yumurta bırakır.

Kışı daha güneydeki açık arazilerde, bozkırlarda ve tarım alanlarında geçirir. Türkiye'de düzensiz ve seyrek bir kış ziyaretçisidir; özellikle sert kışlarda kuzeyden gelen bireyler görülebilir. Gözlemcilerin bu türü yaygın şahinden ayırmak için kuyruk deseni ve açık başına dikkat etmesi gerekir. Geniş yayılışı ve kalabalık nüfusu nedeniyle küresel ölçekte nesli tehlikede kabul edilmez.