Branta bernicla

Yosun kazı (Branta bernicla), kazlar ve ördekler (Anseriformes) takımının ördekgiller (Anatidae) familyasından küçük, koyu renkli bir kaz türüdür. Kara kaz olarak da bilinir ve kazlar arasında en küçüklerden biridir.

Yaklaşık 55–66 cm boyunda, kanat açıklığı 110–120 cm civarındadır. Başı, boynu ve göğsü kömür siyahıdır; boynun yan taraflarında küçük beyaz bir leke bulunur. Kuyruk altı beyaz, sırtı koyu gri-kahverengidir. Karın rengi alt türe göre değişir: Batı Sibirya'da üreyen koyu karınlı alt tür (B. b. bernicla) koyu, Grönland ve Kanada'da üreyen açık karınlı alt tür (B. b. hrota) ise açık renk bir karına sahiptir. Gagası ve bacakları siyahtır.

Arktik tundrada, kıyıya yakın alçak alanlarda koloniler halinde ürer. Kışı ılıman kıyılardaki haliçlerde, gelgit düzlüklerinde ve koylarda geçirir. Adını da aldığı deniz otları (Zostera) ve yeşil algler başlıca besinidir; son yıllarda kıyıya yakın çayır ve ekili alanlarda da otlamaya başlamıştır. Dişi genellikle 3–5 yumurta bırakır; yavrular kısa Arktik yazında hızla büyür.

Kazlar, uzun ömürlü ve sosyal kuşlardır; çiftler genellikle uzun yıllar birlikte kalır ve aile grupları göç ile kışlama boyunca bir arada hareket eder. Göç sırasında tanıdık V biçimli düzende uçarak enerji tasarrufu sağlarlar. Yavrular yumurtadan tüylü ve gözleri açık olarak çıkar, kısa süre içinde yuvayı terk ederek ebeveynleriyle birlikte beslenmeye başlar. Kışlama alanlarındaki sulak alanların korunması bu türlerin geleceği için büyük önem taşır.

Kuzey yarımkürenin Arktik bölgelerinde çevre kutupsal bir yayılışa sahiptir; Batı Avrupa, Kuzey Amerika ve Doğu Asya kıyılarında kışlar. Türkiye'de nadir bir kış ziyaretçisidir. Küresel olarak Asgari Endişe kategorisinde değerlendirilse de bazı populasyonları deniz otu çayırlarındaki değişimlere duyarlıdır.