Atriplex hastata

Atriplex hastata, kazayağıgiller (Amaranthaceae) familyasından tek yıllık otsu bir karapazı türüdür. Bu ad, sınıflandırma tarihinde farklı yazarlarca farklı biçimlerde kullanılmış olup bugün çoğunlukla Atriplex prostrata türü ile eş anlamlı ya da onun kapsamında değerlendirilmektedir.

Bitki genellikle 20 santimetre ile bir metre arasında boylanır; gövdesi dik ya da yayılıcı, dallıdır ve sıklıkla kırmızımsı renk alır. Tür adı, mızrak anlamına gelir ve alt yaprakların tabanda dışa dönük iki lobla mızrak ya da üçgen biçimini almasına işaret eder. Genç bitkiler unumsu bir örtü taşırken yaşlandıkça daha yeşil görünürler. Küçük çiçekler başaksı salkımlarda toplanır; meyveyi saran brakteoller üçgenimsidir. Çiçeklenme yaz ve sonbaharda gerçekleşir.

Atriplex cinsi, Türkçede genellikle karapazı adıyla anılan ve dünya genelinde iki yüz elli kadar türü olan bir kazayağıgiller (Amaranthaceae) cinsidir. Cinsin en ayırt edici özelliği, dişi çiçeklerin iki adet yaprak benzeri brakteolle (valf) sarılmasıdır; bu brakteoller meyve olgunlaştıkça büyür ve biçimleri, kenar dişleri ve yüzeylerindeki çıkıntılar türlerin tanınmasında kullanılır. Yaprakları ve gövdeleri çoğu zaman gümüşi ya da unumsu görünüm veren kesecik tüylerle kaplıdır.

Karapazı türleri tuza ve kuraklığa oldukça dayanıklıdır; deniz kıyıları, tuzlu bataklıklar, tuz gölü çevreleri ve yol kenarları gibi alanlarda sıkça yetişirler. Bazı türlerin genç yaprakları ıspanak gibi pişirilerek yenebilir; tuzcul türler ise erozyon kontrolünde ve kurak bölgelerde hayvan yemi olarak değerlendirilir. Tohumları kuşlar ve küçük memeliler için besin kaynağıdır.

Bu bitki özellikle deniz kıyılarında, tuzlu bataklıklarda, göl kenarlarında, çöp ve gübre yığınları çevresinde ve tarla kenarlarında yaygındır. Kuzey Yarımküre'nin ılıman bölgelerinde geniş bir yayılışa sahiptir.