Arthrocnemum fruticosum

Arthrocnemum fruticosum, bugün çoğunlukla Sarcocornia fruticosa adıyla bilinen, Amaranthaceae (eski sınıflandırmalarda Chenopodiaceae) familyasına ait çok yıllık, çalımsı bir tuzcul bitkidir. Deniz börülcesi olarak bilinen Salicornia türlerine çok benzer; ancak tek yıllık olan bu akrabalarından farklı olarak tabanı odunsulaşan, yıllarca yaşayan bir çalıcık oluşturur.

Bitki genellikle 30 cm ile 1 m arasında boylanır ve yoğun, dallı öbekler yapar. Gövdeleri etli, boğumlu ve silindiriktir; yapraklar neredeyse tamamen körelmiştir ve gövdeyi saran küçük pullar hâline gelmiştir. Fotosentezi bu yeşil, sulu boğumlar üstlenir. Yaz sonuna doğru bitkinin rengi yeşilden kırmızımsı ya da kahverengimsi tonlara dönebilir. Çiçekleri çok küçüktür, boğumların içine gömülü gruplar hâlinde bulunur ve rüzgârla tozlaşır; çiçeklenme genellikle yaz ve sonbaharda görülür.

Tür, tuzlu bataklıklar, lagünler, delta kıyıları ve dönemsel olarak deniz suyuyla örtülen kıyı düzlükleri gibi aşırı tuzlu ortamlara uyum sağlamıştır. Hücrelerinde tuz biriktirerek ve etli dokularında su depolayarak bu koşullarda yaşayabilir. Kıyı tuzcul bitki topluluklarının temel türlerinden biridir; toprağı tutar, birçok böcek ve kuş türüne barınak sağlar.

Yayılış alanı Akdeniz havzası, Atlas Okyanusu'nun Avrupa ve Afrika kıyıları ile Batı Asya'nın tuzlu kıyılarını kapsar. Türkiye'nin kıyı sulak alanlarındaki tuzcul topluluklarda da bulunan bu bitki, sulak alanların kurutulması ve kıyı yapılaşması nedeniyle yaşam alanı kaybına duyarlıdır.

Tuzcul bitkiler, yani halofitler, kök hücrelerinde ve yapraklarında özel taşıyıcı sistemler sayesinde tuzu denetim altında tutar. Bu bitkilerin bulunduğu kıyı bataklıkları, karbon depolama, kıyı erozyonunun önlenmesi ve suyun doğal olarak arıtılması gibi önemli ekosistem hizmetleri sunar. Ayrıca son yıllarda tuzlu suyla sulanabilen bitkiler olarak tarımsal ve bilimsel açıdan giderek daha fazla ilgi görmektedir.