Amaranthus retroflexus

Amaranthus retroflexus, horozibiğigiller (Amaranthaceae) familyasının Amaranthus cinsine ait tek yıllık otsu bir bitkidir. Türkiye'de kırmızı köklü tilkikuyruğu adıyla bilinir ve dünyanın birçok yerinde tarım alanlarının en yaygın yabani otlarından biri olarak kabul edilir.

Bitki genellikle 20 ile 100 cm, uygun koşullarda daha da uzun boylanır. Dik gövdesi kalın, sık tüylü ve üst kısımlarda dallıdır; kökü ve gövde tabanı çoğu zaman pembemsi kırmızıdır. Yapraklar uzun saplı, yumurtamsı ya da baklava biçiminde, belirgin damarlı ve hafif tüylüdür. Çiçekler küçük, yeşilimsi ve sıkı dizilmiş olup gövde ve dal uçlarında kalın, sık başaklar oluşturur. Çiçekleri saran sert, sivri uçlu brakteoller başaklara dikenimsi bir dokunuş verir.

Tür tarlalar, bahçeler, bağlar, yol kenarları ve yerleşim çevrelerindeki bozulmuş, besince zengin topraklarda yetişir. Sıcak mevsimde gelişen bir bitkidir ve C4 fotosentezi sayesinde yüksek sıcaklık ile güçlü ışıkta hızla büyür. Yaz ortasından sonbahara kadar çiçeklenir. Tek bir bitki çok sayıda küçük, parlak siyah tohum üretebilir ve bu tohumlar toprakta yıllarca canlı kalabilir. Mısır, pancar, pamuk ve sebze gibi yazlık ürünlerde ciddi verim kayıplarına yol açabilir; bazı popülasyonlarında yabani ot ilaçlarına karşı direnç geliştiği bilinmektedir.

Kökeni Kuzey Amerika'dır; bugün neredeyse tüm ılıman ve sıcak bölgelere yayılmıştır. Genç yaprakları birçok ülkede sebze olarak pişirilip yenir, tohumları da besleyicidir. Ancak azotlu gübreyle beslenen alanlarda yüksek nitrat biriktirebildiğinden çok miktarda yenmesi hayvanlarda zehirlenmeye neden olabilir.