Amaranthus albus

Amaranthus albus, horozibiğigiller (Amaranthaceae) familyasına bağlı Amaranthus cinsinden tek yıllık otsu bir bitkidir. Açık renkli, çok dallı gövdesi ve olgunlaştığında yuvarlanan yapısıyla tanınır; İngilizce konuşulan ülkelerde tumbleweed denilen yuvarlanan otlar arasında anılır.

Bitki genellikle 20 ile 80 cm boyunda, tabandan itibaren yoğun biçimde dallanan, çalımsı ve yuvarlak bir görünüşe sahiptir. Gövde ve dallar beyazımsı ya da açık yeşil renktedir; türün adındaki albus (beyaz) sözcüğü buna işaret eder. Yapraklar küçük, kaşık ya da yumurtamsı biçimde, kenarları çoğu zaman dalgalıdır. Çiçekler çok küçük ve yeşilimsi olup yaprak koltuklarında küçük yumaklar halinde bulunur; sert ve sivri uçlu brakteolleri dikkat çeker.

Tür kurak tarlalar, yol kenarları, demiryolu çevreleri, kumlu ve çakıllı bozulmuş topraklar ile yerleşim çevrelerinde yetişir. Yazın çiçeklenir; sonbaharda bitki kuruyunca gövdesi tabandan kopar ve rüzgârla yuvarlanarak tohumlarını geniş bir alana saçar. Bu yöntem, kurak ve açık alanlarda hızla yayılmasını sağlar. C4 fotosentezi sayesinde sıcak ve kurak koşullarda başarılıdır. Tohumları kuşlar ve kemirgenler tarafından tüketilir.

Kökeni Kuzey Amerika'dır; Avrupa, Asya, Afrika ve Avustralya'ya taşınmış ve birçok bölgede yabani ot olarak yerleşmiştir. Akdeniz ve Batı Asya'da da rastlanır. Tarım alanlarında rekabetçi bir yabani ottur. Cinsin bazı türleri gibi nitrat biriktirebildiğinden otlayan hayvanlar için yüksek miktarda tüketimi risk taşır; öte yandan genç yaprakları bazı yörelerde pişirilerek yenmiştir.