Alauda leucoptera

Alauda leucoptera, güncel sınıflandırmada çoğunlukla Melanocorypha leucoptera adıyla ele alınan, toygargiller (Alaudidae) familyasından bir ötücü kuştur. Türkçede akkanatlı toygar olarak bilinir. Orta Asya ve Doğu Avrupa bozkırlarının karakteristik kuşlarından biridir.

Akkanatlı toygar, yaklaşık 18–19 cm boyunda, iri yapılı ve kalın gagalı bir toygardır. Sırt kumlu kahverengi tonlarında ve koyu çizgilidir; erkekte tepe, ense ve kanat örtüleri belirgin kızıl kahverengidir. Türü tanımayı en çok kolaylaştıran özellik, uçuşta görülen geniş beyaz kanat kenarı ile koyu renkli kanat bölümlerinin oluşturduğu güçlü siyah beyaz desendir. Alt taraf beyazımsıdır, göğüs yanlarında hafif çizgilenme bulunabilir. Dişiler erkeklere göre daha soluk ve daha çizgilidir.

Tür açık, kuru bozkırlarda, otlu düzlüklerde ve yarı çöl alanlarında yaşar. Yerde beslenir; yazın böcekler ve diğer küçük omurgasızlar, kışın ise ağırlıklı olarak tohumlar besininin büyük bölümünü oluşturur. Yuvasını yere, bitki örtüsünün dibinde açılmış sığ bir çukura yapar. Erkek, üreme döneminde havada uçarken uzun ve cıvıltılı bir şarkı söyler. Kışın sürüler hâlinde dolaşır ve kısmen güneye ve batıya doğru göç eder.

Akkanatlı toygarın üreme alanı Kazakistan ve Rusya'nın güney bozkırlarından Hazar Denizi çevresine kadar uzanır. Kışın üreme alanının güneyine ve batısına yayılır; Doğu Avrupa ve Karadeniz çevresine doğru da gelebilir. Türkiye'de nadir görülen bir kış ziyaretçisi ya da rastlantısal türdür. Bozkır alanlarının tarıma açılması, türün yaşam alanlarını etkileyen başlıca etkenlerden biridir.

Bu türün yakın akrabalarından ayırt edilmesinde tüy renginin yanı sıra ses, davranış, yaşam alanı ve gözlem mevsimi birlikte değerlendirilmelidir. Özellikle göç dönemlerinde ve kışın, genç ve dişi bireylerin tanınması deneyimli gözlemciler için bile zor olabilir. Bu nedenle fotoğraf ve ses kayıtları, türün bir bölgedeki varlığını doğrulamak açısından büyük değer taşır.